ABD-İran ateşkesi sonrası dünyadan diplomasi ve kalıcı barış çağrısı

ABD ile İran arasında varılan ateşkes anlaşmasının ardından dünya genelinde çok sayıda ülke ve uluslararası kuruluş, taraflara kalıcı barış için diplomasiye bağlı kalma çağrısında bulundu.

ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat'ta başlayan savaşın 39. gününde ateşkes konusunda anlaşmaya varıldı. ABD ile İran'ın gece saatlerinde ateşkes üzerinde anlaştığının duyurulması, küresel ölçekte olumlu yankı buldu. Dünya genelinde çok sayıda ülke ve uluslararası kuruluş, taraflara kalıcı barış için diplomasiye bağlı kalma çağrısında bulundu.

Mısır Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, ateşkes adımının müzakerelere, diplomasiye ve yapıcı diyaloğa alan açmak için değerlendirilmesi gereken çok önemli bir fırsatı temsil ettiği bildirildi. Açıklamada, "Ateşkes, askeri operasyonların durdurulması ve uluslararası seyrüsefer özgürlüğüne saygı gösterilmesine tam bağlılık temelinde ilerletilmelidir. Mısır, bölgede istikrarı teşvik etme çabalarını Pakistan ve Türkiye ile birlikte sürdürecektir" denildi.

Bakanlık açıklamasında, ABD ile İran arasındaki görüşmelerin Körfez ülkelerinin "meşru güvenlik kaygılarını" dikkate alması gerektiği ifade edildi.

"Irak, herhangi bir gerilimin tırmandırılmasından kaçınılması gerektiğinin altını çizer"

Irak Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada da, ateşkesin memnuniyetle karşılandığı, ancak kalıcı bir çözüm için hem ABD'nin hem de İran'ın anlaşmaya bağlı kalması gerektiği vurgulandı. Açıklamada, "Irak, bölgesel ve uluslararası düzeyde krizlerin kontrol altına alınması ve diyalog ile diplomasi dilinin ilk sıraya konulmasına verdiği desteği vurgularken, ateşkese tam bağlılık gösterilmesi ve herhangi bir gerilimin tırmandırılmasından kaçınılması gerektiğinin altını çizer" denildi.

"Çabaların şimdi yoğunlaştırılmasının önemini teyit ediyoruz"

Endonezya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Yvonne Mewengkang, tüm taraflara egemenliğe, toprak bütünlüğüne ve diplomasiye saygı gösterme çağrısında bulundu.

Umman Dışişleri Bakanlığı ise ateşkesin memnuniyetle karşılandığını belirterek, "Krizi kökünden sona erdirecek ve bölgede savaş ve çatışma halinin kalıcı olarak sona ermesini sağlayacak çözümler bulmak için çabaların şimdi yoğunlaştırılmasının önemini teyit ediyoruz" açıklamasını yaptı.

Japonya Baş Kabine Sekreteri Minoru Kihara, Tokyo'nun ABD ile İran arasında iki haftalık ateşkes haberini "olumlu bir adım" olarak karşıladığını söyledi. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in Sözcüsü Stephane Dujarric'e göre Guterres, tüm taraflara "bölgede kalıcı ve kapsamlı bir barışın önünü açmak için" ateşkes şartlarına uymaları çağrısında bulundu. Guterres, "sivil hayatları korumak ve insani acıları hafifletmek için çatışmaların sona ermesinin acil olarak gerekli olduğunu" vurgulayarak, ateşkesin sağlanmasına katkıda bulunan Pakistan ve diğer ülkelere teşekkür etti.

Starmer, Körfez ülkelerini ziyaret edecek

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Birleşik Krallık'ın "bu ateşkesi desteklemek ve sürdürmek için elinden gelen her şeyi yapacağını" söyledi. Starmer, "Gece boyunca varılan ateşkes anlaşmasını memnuniyetle karşılıyorum. Bu, bölge ve dünya için bir nebze rahatlama sağlayacaktır. Ortaklarımızla birlikte bu ateşkesi desteklemek ve sürdürmek, bunu kalıcı bir anlaşmaya dönüştürmek ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için elimizden gelen her şeyi yapmalıyız" ifadelerini kullandı.

İngiltere Başbakanlık Ofisi 10 Downing Street'ten yapılan açıklamada, "Başbakan, ön safta yer alan ülkelerin liderleriyle görüşmek üzere Körfez'e seyahat edecek ve yeni varılan ateşkese tam desteğini ortaya koyacak. Bölgesel liderlerle yapacağı görüşmelerde, Birleşik Krallık'ın sarsılmaz desteğini ve ateşkesin kalıcı bir anlaşmaya dönüşmesini sağlamak için uzun vadeli diplomatik bir çözüme duyulan ihtiyacı yineleyecek. Ayrıca Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının kalıcı olmasını sağlama konusunda görüşmeler yapacak; Birleşik Krallık bu süreçte uluslararası çabalara liderlik etmeyi sürdürecek" denildi.

"Amaç artık önümüzdeki günlerde savaşın kalıcı olarak sona ermesi için müzakere etmektir"

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, çatışmanın kesin olarak sona erdirilmesi çağrısında bulunarak, "Amaç artık önümüzdeki günlerde savaşın kalıcı olarak sona ermesi için müzakere etmektir. Bu ancak diplomasiyle sağlanabilir" dedi.

Ateşkes anlaşması için arabuluculuk rolü üstlenen Pakistan'a teşekkür eden Merz, "Almanya, Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünün sağlanmasına uygun şekilde katkıda bulunacaktır" şeklinde konuştu.

"ABD kararlılığı işe yarıyor"

Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ABD ile İran arasında varılan ateşkesi ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını memnuniyetle karşıladıklarını ifade etti. Sybiha, "ABD kararlılığı işe yarıyor. Moskova'yı ateşkese zorlamak ve Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşı sona erdirmek için yeterli kararlılığın gösterilme zamanının geldiğine inanıyoruz" dedi.

Avustralya, "Pakistan, Mısır, Türkiye ve Suudi Arabistan dahil arabuluculara" teşekkür etti

Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ve Dışişleri Bakanı Penny Wong, ABD-İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaşın çözümü için müzakerelere fırsat tanıyacak iki haftalık ateşkesi memnuniyetle karşıladıklarını belirten ortak bir açıklama yayımladı. Açıklamada, "İran'ın fiili olarak Hürmüz Boğazı'nı kapatması ve ticari gemilere, sivil altyapıya ve petrol ile gaz tesislerine yönelik saldırıları, eşi benzeri görülmemiş enerji arz şoklarına yol açmakta ve petrol ile yakıt fiyatlarını etkilemektedir. Savaş ne kadar uzun sürerse küresel ekonomi üzerindeki etkisinin o kadar büyük olacağını ve insani maliyetin artacağını açıkça ifade ettik" denildi.

Albanese ve Wong, Pakistan, Mısır, Türkiye ve Suudi Arabistan dahil arabuluculara teşekkür ederek, Avustralya'nın "ateşkesin korunmasını ve çatışmanın çözüme kavuşturulmasını görmek istediğini" belirtti.

"Enerji güvenliğini tehlikeye atabilecek provokatif eylemlerden kaçınılmalıdır"

Malezya Dışişleri Bakanlığı, "Ateşkes, gerilimi azaltma ile Orta Doğu'ya ihtiyaç duyulan barış ve istikrarı yeniden kazandırma yönünde kritik bir adım teşkil etmektedir" açıklamasını yaptı. Bakanlık ayrıca tüm tarafları ateşkesin tüm şartlarına iyi niyetle tam olarak uymaya ve herhangi bir çatışmaya geri dönüşü önlemeye çağırdı. Açıklamada, "Bölgenin kırılgan istikrarını olumsuz etkileyebilecek veya küresel ekonomik ve enerji güvenliğini tehlikeye atabilecek provokatif eylemlerden ya da tek taraflı adımlardan kaçınılmalıdır" denildi.

İHA