İhlas Haber Ajansı (İHA) muhabirlerinin edindiği son dakika bilgilerine göre, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesinin öncülüğünde farklı tıp disiplinlerinden araştırmacıların katılımıyla beş yıldır sürdürülen kapsamlı bilimsel çalışma, etki faktörü 18 olan ve dünyanın en prestijli multidisipliner bilim dergilerinden biri olan Nature Communications’ta yayımlandı. Araştırma, 98 farklı sağlık durumuna sahip 4.444 bireyin moleküler verilerini bir araya getirerek hastalıkların kandaki genetik izlerini gözler önüne serdi.

Uluslararası Bilimsel İş Birliği

Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesinden 81 ve Diş Hekimliği Fakültesinden 3 olmak üzere toplam 84 araştırmacının katkı sunduğu dört yılı aşkın kapsamlı çalışma, uluslararası bilimsel iş birliğinin ve disiplinler arası araştırma kültürünün dikkat çeken örnekleri arasında yer aldı. 2021 yılında Atatürk Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulundan alınan onayla başlayan süreç, temel bilim anabilim dallarından akademisyenlerin katılımıyla yaklaşık 5 yıl boyunca devam etti.

Kanserden Alzheimer Hastalığına Geniş İnceleme

Kanserden Alzheimer ve Parkinson hastalıklarına, diyabetten kalp-damar ve bağışıklık sistemi rahatsızlıklarına kadar 98 farklı sağlık durumunun incelendiği araştırmada, 4.444 bireyin tam kan gen ekspresyon profilleri detaylı bir şekilde analiz edildi. Hastalıklara özgü moleküler imzalar, bağışıklık sistemi değişimleri ve metabolik yolaklar ayrıntılı biçimde haritalandırıldı. Çalışmanın koordinasyonu Tıbbi Genetik Anabilim Dalından Prof. Dr. Abdulgani Tatar ve Doç. Dr. Çiğdem Yüce Kahraman ile Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalından Prof. Dr. Hasan Türkez tarafından gerçekleştirildi.

Kişiselleştirilmiş Tedavi İçin Yeni Olanaklar

Araştırmanın bir diğer önemli aşamasında 1.280 bireye ait protein verileri gen ekspresyon sonuçlarıyla bütünleştirildi. Makine öğrenmesi algoritmalarıyla geliştirilen modeller, farklı hastalıkların moleküler özelliklerine göre sınıflandırılmasında çoklu omik analizlerin avantajını ortaya koydu. Elde edilen bulgular; hastalıkların erken tanısına yönelik biyobelirteçlerin keşfi, bireye özgü risk değerlendirmesi ve kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesi adına yeni araştırma ufukları açıyor.

Rektör Hacımüftüoğlu’ndan Tebrik Mesajı

Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hacımüftüoğlu, üniversitenin farklı tıp disiplinlerinden akademisyenlerinin beş yıl boyunca yürüttüğü çalışmanın uluslararası alanda kabul görmesinin büyük bir gurur kaynağı olduğunu belirtti. Araştırma ekibini tebrik eden Rektör Hacımüftüoğlu, başarının üniversitenin güçlü klinik altyapısının ve disiplinler arası araştırma kültürünün somut bir göstergesi olduğunu vurguladı.

Uzman Görüşü / Editör Yorumu

Nature Communications, yaşam bilimleri ve multidisipliner alanlarda yayımladığı yüksek etki faktörlü akademik makalelerle bilinen uluslararası hakemli bir dergidir. Çoklu omik analizler ve gen ekspresyon profilleme çalışmaları, modern tıp araştırmalarında hastalıkların moleküler temelini anlamak amacıyla son yıllarda sıklıkla başvurulan ileri düzey teknikler arasında bulunmaktadır.