İhlas Haber Ajansı (İHA) finans servisinin derlediği verilere göre, Avrupa’da artan siber saldırılar ödeme sistemlerini risk altına sokarken, olası bir krizin bankacılık sistemlerinde çöküşe ve günlük yaşamda ciddi aksamalara yol açmasından endişe ediliyor.

Chatham House Raporu Krizi Gözler Önüne Serdi

İngiltere merkezli düşünce kuruluşu Chatham House tarafından yayımlanan bir değerlendirme, kıta genelinde yaşayanların büyük bölümünde etkili olan bir korkuyu gündeme taşıdı. Son yıllarda büyük bir dijitalleşme süreci yaşayan bankalar yüzünden vatandaşlar, muhtemel bir krizde paralarına erişememekten endişe duyuyor. Bu ortamda Avrupa ülkelerinin, dijitalleşen ve nakitten uzaklaşan ödemeler sistemine alternatifler bulma konusunda çalıştığı bildirildi. Değerlendirmede, muhtemel bir kriz anında Avrupalıların kendi paralarına erişimini garanti altına almak için acil önlemler alınması gerektiği vurgulandı.

Siber Saldırılarda Yüzde 61 Oranında Artış

Avrupa’da önde gelen bir siber güvenlik şirketinin paylaştığı verilere göre, bölgedeki siber saldırılarda yüzde 61 oranında artış kaydedilirken, bu saldırıların önemli bir bölümü doğrudan finansal hizmetleri hedef aldı. Bu oranların son günlerde yaşanan süpermarket ve havacılık alanlarındaki saldırılarla birlikte değerlendirildiğinde riskin çok daha büyük olduğu belirtildi. Söz konusu kırılganlığın son dönemde yaşanan büyük çaplı kesintilerle de somutlaştığı, 20 Ekim tarihinde Google Cloud altyapısında meydana gelen uzun süreli arızanın milyonlarca vatandaşın kartla ödeme yapmasını, ATM’lerden nakit çekmesini ve banka havalesi gerçekleştirmesini engellediği hatırlatıldı.

Nakit Para Tek Başına Çözüm Olmayabilir

Yaşanan gelişmelerin ardından Avrupalı devletler, vatandaşlarına dijital sistemlerin çökmesi ihtimaline karşı evlerinde belirli bir miktar nakit bulundurmalarını tavsiye eden kriz hazırlık stratejilerini devreye soktu. Ancak uzmanlar, modern ekonomilerde nakit paranın tek başına güvenli bir liman olamayacağına dikkat çekiyor. Chatham House verilerine göre İngiltere’deki yetişkinlerin yalnızca yüzde 3’ü günlük harcamalarında ağırlıklı olarak nakit kullanıyor ve pek çok işletme artık nakit ödeme kabul etmiyor. Bu durum Belçika, Almanya ve Fransa gibi AB ülkelerinde de benzer oranlarda seyrediyor. Ayrıca ATM’lerin çalışması için de elektrik ve ağ altyapısına ihtiyaç duyulması, uzun süreli bir krizde tüketicilerin hem dijital hem de fiziki paradan mahrum kalma riskini doğuruyor.

Çevrimdışı Sistem Arayışları Sürüyor

Avrupa ülkeleri, vatandaşlarında oluşan bu endişeler ve kamu düzeninde yaşanabilecek muhtemel kaoslara karşı farklı ve çevrimdışı dijital ödeme sistemleri geliştirmeye çalışıyor. Ancak söz konusu önerilerin güvenli olup olmayacağı, ayrıca halk nezdinde kabul görüp görmeyeceği henüz bilinmiyor. Şimdilik banka hesaplarına yapılacak muhtemel bir siber saldırı ve para çekme ATM’lerinde yaşanacak sorunlara karşı nakit para bulundurma ihtimali en güvenilir tedbir olarak gösteriliyor. Öte yandan, İspanya ve Portekiz’i geçtiğimiz yıl etkileyen geniş çaplı elektrik kesintisi dijital ödemeleri tamamen durma noktasına getirmiş, on milyonlarca kişi temel ihtiyaç maddelerini dahi satın alamamıştı.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Küresel finansal altyapıların dijitalleşmesi, verimlilik ve hız sağlarken olası siber tehditlere ve altyapı arızalarına karşı sistemin kırılganlığını artırmaktadır. Uluslararası finans otoriteleri ve düşünce kuruluşları, kritik altyapıların korunması ve olası kesintilere karşı yedekli sistemlerin oluşturulmasının ulusal güvenlik meselesi haline geldiğine işaret etmektedir.