İhlas Haber Ajansı (İHA) Rize muhabirlerinin sahadan aktardığı bilgilere göre, Çayeli’nin unutulmaya yüz tutmuş kültürel mirası, 4 farklı üniversiteden 20 akademisyenin yürüttüğü saha çalışmalarıyla kitap ve dijital arşive dönüştürülmek üzere kayıt altına alınıyor.

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi (RTEÜ) ve Çayeli Kaymakamlığı iş birliği ile hayata geçirilen Çayeli Kültür Mirası Atlası: Tarih, Kültür ve Yaşayan Miras projesinin saha çalışmaları resmen başladı. İlçenin zengin birikimini bilimsel yöntemlerle tespit etmeyi amaçlayan proje kapsamında ilk derleme faaliyetleri Aşıklar Vadisi ve Senoz Vadisi’nde yürütülüyor.

Sekiz Farklı Başlıkta Kapsamlı Araştırma

Sosyal sorumluluk projesi niteliği taşıyan saha araştırması mutfak kültürü, halk edebiyatı ve sözlü kültür, tarım kültürü ve biyokültürel miras, sanat tarihi ve mimari miras, el sanatları ve geleneksel meslekler, gelenek-görenek ve sosyal hayat, yerleşim tarihi, kültürel peyzaj ve toplumsal hafıza olmak üzere sekiz ana başlık altında sürdürülüyor. Projede görevli akademisyenler, köylerdeki kaynak kişilerle birebir görüşmeler gerçekleştirerek yörenin sözlü geleneğini ve yerel mimari dokusunu belgeliyor.

Saha araştırmalarının tamamlanmasının ardından elde edilen verilerin bilimsel bir envantere dönüştürülerek kitaplaştırılması ve literatüre kazandırılması hedefleniyor.

Güneş Duası Ve Geleneksel Ritüeller

Çalışma alanının seçilme gerekçesini anlatan proje yürütücüsü Doç. Dr. Gülsün Yıldırım, ilçenin mikrokültürel yapısına dikkat çekerek vadiden vadiye kültürel değerlerin farklılık gösterdiğini belirtti. Çalışmalar sırasında yöreye özgü ilginç ritüellerle karşılaştıklarını aktaran Yıldırım, Rize’de eskiden yağmur yerine güneş duası yapıldığını ve büyüklerin buna Bobredigin dediğini öğrendiklerini ifade etti. Ayrıca kız isteme merasimlerinde uygulanan magar sofrası gibi unutulmaya yüz tutmuş geleneklerin de kayıt altına alındığını vurguladı.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Kültürel miras envanter çalışmaları, yerel toplulukların tarihi hafızasını korumak ve akademik literatüre katkı sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. Üniversite ve yerel yönetim iş birliğiyle yürütülen bu tür projeler, somut olmayan kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılmasında kritik bir rol oynamaktadır.