İhlas Haber Ajansı (İHA) muhabirlerinin edindiği son dakika bilgilerine göre, bebeklik ve çocukluk çağında uykunun yalnızca günün yorgunluğunu atmak ya da dinlenmek olmadığı, kemiklerin uzamasından bağışıklık sisteminin güçlenmesine kadar tüm gelişimi inşa eden en temel biyolojik süreç olduğu vurgulandı. Medicana Sağlık Grubu Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü'nden Uzm. Dr. Özge Yendur, çocuklarda büyüme, gelişme ve uyku arasındaki bilimsel bağlara dikkat çekti.

Büyüme Hormonu ve Derin Uyku İlişkisi

Büyüme hormonunun (somatotropin) vücudun iç biyolojik saatiyle uyumlu çalıştığını belirten Uzm. Dr. Özge Yendur, günlük toplam büyüme hormonunun yaklaşık yüzde 60-70'inin çocuk uykudayken salgılandığını ifade etti. Çocuğun uykuya daldıktan yaklaşık 60-90 dakika sonra ulaşılan NREM Evre 3 derin uyku döneminde hormonun tepe noktasına ulaştığını aktaran uzmanlar, bu salınımın genellikle gece 22.00 ile 04.00 saatleri arasında yoğunlaştığını kaydetti.

Bebeğinize Şefkatle Zaman Tanıyın

İlk 6 ay ile 1 yaş arasındaki fizyolojik geçiş sürecinde bebeğin iç biyolojik saatinin henüz gelişim aşamasında olduğunu hatırlatan Uzm. Dr. Özge Yendur, bu dönemde gece sık uyanmaların ve değişken uyku saatlerinin tamamen doğal olduğunu belirtti. Biyolojik saatin oturması gereken 1 yaş sonrasında geç yatma ve sık uyanma kronikleşirse persentil eğrilerinde somut sapmaların başlayabileceği ifade edildi.

Gündüz ve Gece Uykusu Arasındaki Farklar

İnsan bedeninin güneşin doğuşu ve batışına göre programlandığını belirten uzmanlar, gündüz uykusu ile gece uykusu eşit sürede olsa dahi hücresel etkilerinin aynı olamayacağını vurguladı. Epifiz bezinden salgılanan melatoninin yalnızca karanlık ortamda sentezlenebildiği ve vücudu hücresel düzeyde onaran esas sürecin sadece karanlıkta yapılan gece uykusu olduğu ifade edildi.

Mavi Işık Tehlikesi ve Önerilen Uyku Süreleri

Ekran maruziyetinin uyku dengesini bozduğunu söyleyen uzmanlar, telefon, tablet ve televizyon ekranlarından yayılan mavi ışık dalgalarının melatonin üretimini engellediğini belirtti. Amerikan Pediatri Akademisi kılavuzlarına göre bebeklik döneminde 12-16 saat, erken çocuklukta 11-14 saat, okul öncesinde 10-13 saat, ilkokul döneminde 9-12 saat ve ergenlikte en az 8-10 saat uykunun gerekli olduğu vurgulandı.

Sürdürülebilir Uyku Hijyeni Tavsiyeleri

Sağlıklı bir uyku düzeni için yatak odasına ekran sokulmaması, odanın serin ve karanlık tutulması gerektiği ifade edildi. Ayrıca ılık bir duş, diş fırçalama ve masal okuma gibi geçiş ritüellerinin sinir sistemini sakinleştirdiği kaydedildi.

Uzman Görüşü / Editör Yorumu

Biyolojik saat ve sirkadiyen ritim kavramları insan fizyolojisinin temel taşlarını oluşturur. Çocukluk çağında düzenli ve kaliteli uyku, hormonal denge ve metabolik süreçlerin sağlıklı yürütülmesi açısından tıp dünyasında kritik bir faktör olarak kabul edilmektedir.