İhlas Haber Ajansı (İHA) kaynaklarından alınan bilgilere göre, Erciyes Üniversitesi (ERÜ) Fizik Bölümü Nükleer Fizik Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emrah Tıraş, Erciyes Nötrino Araştırma Grubu olarak uluslararası nötrino deneylerinde çalışmalar yürüttüklerini belirterek, savunma sanayisinin ihtiyaçlarına yönelik hem düşük voltajda hem de yüksek voltajda çalışan gama ve nötron dedektörleri geliştirdiklerini söyledi. TÜBİTAK destekli projeyle geliştirilen dedektörün ulusal patentinin onaylandığını, uluslararası patent sürecinin ise devam ettiğini kaydeden Tıraş, yerli radyasyon dedektörü teknolojilerinin Türkiye’de geliştirilmesinin önemine dikkat çekti.

Uluslararası Nötrino Çalışmaları

ERÜ Fizik Bölümü Nükleer Fizik Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emrah Tıraş; Erciyes Nötrino Araştırma Grubu’nun uluslararası bilimsel deneylerde yer aldığını ve radyasyon dedektörleri alanında yerli teknoloji geliştirmek için çalışmalarını sürdürdüğünü ifade etti. Araştırma grubunun ABD’deki Fermi Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı bünyesinde yürütülen ANNIE, NOvA ve DUNE deneyleriyle ortak çalışmalar gerçekleştirdiğini belirten Tıraş, California Berkeley Üniversitesi’nde bulunan EOS hibrit nötrino dedektörü üzerinde de çalışmalarının devam ettiğini kaydetti.

Silikon Tabanlı Yerli Sistemler

Uluslararası bilimsel çalışmaların yanı sıra Türkiye’de radyasyon dedektörleri geliştirdiklerini belirten Tıraş, Erciyes Üniversitesi bünyesindeki Erciyes Nanoteknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi (ERNAM) ve Teknoloji Araştırma ve Uygulama Merkezi (TAUM) altyapılarını kullandıklarını söyledi. Düşük voltajda çalışan gama ve nötron dedektörlerinin silikon tabanlı sistemler üzerinde geliştirildiğini ve bu projenin TÜBİTAK tarafından desteklendiğini ifade eden Tıraş, dedektörün ulusal patentinin onaylandığını vurguladı.

Savunma Sanayisinde Kullanım Hedefi

Geliştirilen dedektörün özellikle savunma sanayisinde kullanılmasının hedeflendiğini belirten Tıraş, insansız hava araçları, silahlı insansız hava araçları ve kargo uçaklarının uçuş sırasında maruz kaldıkları radyasyonun ölçülmesinin kritik öneme sahip olduğunu kaydetti. Yaklaşık 28, 30 veya 35 volt seviyelerinde çalışabilecek silikon tabanlı MOSFET yapılarıyla üretilen dedektörler üzerinde AR-GE çalışmalarının sürdüğünü ekledi.

Araştırma Grubu Faaliyetleri

Araştırma Grubu Üyesi İbrahim Koca, nükleer reaktör fiziği alanında Monte Carlo simülasyonları ve yazılım geliştirme üzerine çalıştıklarını kaydetti. Diğer grup üyesi Erciyes Üniversitesi Yapay Zekâ ve Büyük Veri Uygulama ve Araştırma Merkezi Öğretim Görevlisi Dr. Merve Taş ise nötrino fiziği ve parçacık fiziğinde yapay zekâ uygulamaları alanında çalışmalar yürüttüklerini belirtti.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Nükleer fizik araştırmaları ve radyasyon dedektörleri, savunma sanayisi ile havacılık sektöründe kritik bir yere sahiptir. Yerli yarı iletken teknolojilerinin geliştirilmesi, dışa bağımlılığın azaltılması ve stratejik sistemlerin milli imkanlarla donatılması açısından büyük önem taşımaktadır.