İhlas Haber Ajansı (İHA) muhabirlerinin edindiği son dakika bilgilerine göre, Türk Halk Müziği'nde sıklıkla karşılaşılan güvercin ve turna motiflerinin edebi ve kültürel anlamlarının ezgi yönlendirmesine olan etkisi Erzurum türküleri üzerinden incelendi.

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi’nde yayımlanan çalışmada, kültürel unsurların müzikal yapı üzerindeki belirleyici rolleri analiz edildi.

Kültürel Ve Müzikal Açılardan İnceleme

Orhan Alkan, Yılmaz Kahyaoğlu ve Mehmet Can Pelikoğlu tarafından gerçekleştirilen araştırmada betimsel tarama modeli ve literatür tarama yöntemi kullanıldı. Erzurum türküleri içerisinde yer alan kuş motifleri edebi, kültürel ve müzikal açılardan ele alınarak tematik yapı ile usul ve makam özelliklerine olan etkileri değerlendirildi.

Verilerin Türk Halk Müziği repertuvarı ve ilgili akademik kaynaklar aracılığıyla elde edildiği belirtilen süreçte, göstergebilim ve etnomüzikoloji disiplinleri çerçevesinde değerlendirmeler yapıldı.

Çargâh Ve Uşşak Makamları Baskın

Güvercin motifinin haber taşıma, sevgiliye ulaşma ve duygusal bağ kurma gibi işlevlere sahip olduğu tespit edildi. Bu motifin yer aldığı eserlerde Çargâh ve Uşşak makamlarının baskın olduğu, ayrıca genellikle 10 zamanlı Lenk Fahte usulünün kullanıldığı belirlendi.

Çalışmada turna motifinin ise uzaktaki sevgiliye duyulan özlemi ve mesafelerin aşılma arzusunu temsil ettiği vurgulandı.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Türk halk müziğinde kullanılan tematik unsurlar yalnızca sözlü edebiyatın birer ögesi olmayıp, aynı zamanda yöresel makam ve usul seçimlerinde de belirleyici birer müzikal parametre olarak öne çıkmaktadır. Akademik literatürde halk bilimi ile etnomüzikoloji disiplinlerinin ortak çalışmaları, geleneksel ezgilerin arka planındaki kültürel kodların daha net anlaşılmasını sağlamaktadır.