İhlas Haber Ajansı (İHA) muhabirlerinin edindiği son dakika bilgilerine göre, Düşünce Rotası Derneği Genel Başkanı Fatih Köse, Türkiye’nin farklı illerinde meydana gelen bina çökmeleri ve kentsel dönüşüm uygulamalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Köse, özellikle yapışık nizam yapılaşmanın bulunduğu bölgelerde dönüşümün tek bir bina üzerinden yürütülmesinin ciddi riskler doğurabileceğine dikkat çekti.

Kentlerin güvenli, sağlıklı ve yaşanabilir hale getirilmesi için kentsel dönüşüm çalışmalarının bina bazında değil, ada bazında planlanması gerektiğini belirten Köse, bütüncül dönüşümün hayati önem taşıdığını vurguladı. Birçok kentte binaların birbirine bitişik şekilde inşa edildiğini hatırlatan Fatih Köse, bu yapılaşma düzeninde bir binanın yıkılarak yeniden yapılmasının yalnızca o binayı ilgilendiren bir işlem olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti.

Yapışık Nizam Ve Riskler

Özellikle uzun yıllar önce aynı dönemde ve benzer yapı teknikleriyle inşa edilen binaların bulunduğu bölgelerde, dönüşüm sürecinin çevredeki yapılarla birlikte ele alınması gerektiğini kaydeden Köse, şu değerlendirmede bulundu: "Bir binanın dönüşümü komşu binalardan bağımsız düşünülemez. Yapışık nizam kentleşmenin bulunduğu bölgelerde binalar birbirine bitişik şekilde inşa edilmiş durumda. Bu yapıların arasından bir binanın kentsel dönüşüm kapsamında yıkılması sırasında gerekli teknik önlemler alınmazsa yan taraftaki binaların taşıyıcı sistemleri ve zemin şartları olumsuz etkilenebilir."

Köse, bir binayı dönüştürürken yalnızca o binanın durumuna bakmanın yeterli olmadığını, yanındaki, arkasındaki ve aynı yapı adasında bulunan diğer binaların da değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Ada Bazlı Dönüşüm Modeli

Kentsel dönüşümün yalnızca eski binaların yıkılarak yerine yenilerinin yapılması olarak görülmemesi gerektiğini dile getiren Fatih Köse, dönüşümün şehirlerin geleceğini şekillendiren kapsamlı bir planlama süreci olduğunu söyledi. Köse, ada bazlı dönüşüm modelinin benimsenmesi gerektiğini belirterek aynı yapı adasında bulunan binaların bir bütün olarak ele alınması ve sürecin ortak bir plan çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini kaydetti.

Ada bazlı dönüşümün, yapıların güvenliğinin yanı sıra kentlerin fiziksel ve sosyal ihtiyaçlarının da birlikte değerlendirilmesine imkân sağlayacağını belirten Köse; ulaşım, otopark, yeşil alan ve sosyal donatı ihtiyaçlarının da planlamaya dahil edilebileceğini sözlerine ekledi.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Kentsel dönüşüm uygulamaları, Türkiye'de 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında yürütülmektedir. Uzmanlar, bitişik nizam yapı stoğunun yoğun olduğu bölgelerde münferit bina bazlı yenilmelerin komşu parsellerin statik dengesini olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekmekte; bu doğrultuda ada bazlı bütüncül planlama yaklaşımlarının kentsel dirençliliği artıran temel unsurlar arasında yer aldığını belirtmektedir.