İhlas Haber Ajansı (İHA) finans servisinin derlediği verilere göre, Güneydoğu Anadolu bölgesi Eylül ayında 300,3 milyon dolarlık hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri ihraç etti. Yılın ilk üç çeyreğinde sektörel ihracatını yüzde 5,6 oranında artıran bölge, toplamda 2,8 milyar dolara ulaştı.

Bölgesel Liderlik ve Ürün Dağılımı

Türkiye’nin toplam hububat sektörü ihracatında yüzde 30,9’luk pay alan Güneydoğu Anadolu, bu oranla bölgesel liderliğini sürdürdü. Dokuz aylık süreçte miktar bazındaki ihracat yüzde 3,7 artışla 3,3 milyon ton olarak kayıtlara geçti. Bu dönemde 931,1 bin ton makarna, 568,6 bin ton buğday unu ve 338,6 bin ton ayçiçek yağı dış pazarlara gönderildi.

En fazla gelir sağlayan ürün olan ayçiçek yağı ihracatı yüzde 26,1 artışla 563 milyon dolara yükselirken, ikinci sıradaki makarnanın ihracatı yüzde 13,1 artışla 502,7 milyon dolar oldu. Sektörün en büyük pazarı Orta Doğu’ya yapılan dış satım 1,2 milyar dolara yaklaşırken, Afrika ülkelerine ise toplam 984 milyon dolar tutarında ihracat gerçekleştirildi.

İhracat Stratejisi ve Küresel Dönüşüm

Yılın ilk üç çeyreğine ilişkin sonuçları değerlendiren TİM Yönetim Kurulu Üyesi ve GAİB Hububat Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, sektörün performansını yalnızca toplam değer üzerinden değerlendirmenin yeterli olmadığını belirtti. Bölgesel savaşların ve farklı pazarların talep yapılarının dış ticaret şartlarını doğrudan etkilediğini vurgulayan Kadooğlu, satın alma gücü ve dövize erişim gibi unsurların ithalat eğilimlerini değiştirdiğini ifade etti.

Değişen Ticaret Şartları ve Pazar Politikaları

Talebin yapısındaki farklılaşmaya hedef pazarların gıda politikalarındaki değişimlerin de eklendiğini belirten Kadooğlu, başlıca pazarlardaki ödeme şartları ve yerli üretim teşviklerinin yakından takip edildiğini kaydetti. Irak, Cezayir ve Mısır gibi ülkelerdeki yeni uygulamaların ticaretin yönünü etkilediğini belirten Kadooğlu, Güneydoğu'nun sahip olduğu pazar birikimiyle değişen şartlara hazırlıklı olmaya devam edeceğini aktardı.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektörü, Türkiye’nin gıda ihracatında stratejik bir alt sektörü oluşturmaktadır. Güneydoğu Anadolu bölgesi, Orta Doğu ve Afrika başta olmak üzere geniş bir coğrafyaya yaptığı sevkiyatlarla ülkenin dış ticaret fazlasına önemli katkı sunmaktadır. Küresel tedarik zincirlerindeki dalgalanmalar ve hedef ülkelerdeki yerli üretim politikaları, ihracatçı birliklerinin ürün çeşitliliği ve pazar rotasyonunu esnek tutmasını zorunlu kılmaktadır.