Haberler, Haber ve Son Dakika Haberler

İhlas Haber Ajansı (İHA) İzmir muhabirlerinin sahadan aktardığı bilgilere göre, İstanbul’un fethinden Kurtuluş Savaşı’na kadar tarihe yön veren asırlık urgan sanatı, teknolojinin gölgesinde yok olmaya yüz tutarken; bu zorlu ata mesleğinin son temsilciliğini İzmir’in Tire ilçesinde yaşayan Raife Baysal üstleniyor. On üç yaşından bu yana çarkın başından ayrılmayan 66 yaşındaki Baysal, geleneksel yöntemleri günümüze uyarlayarak zanaatını yaşatmaya devam ediyor.

Tarihi Miras ve Üretim Süreci

Urgan yapımının sıradan bir iş olmadığını ve tarihe tanıklık etmiş bir ata sanatı olduğunu vurgulayan Raife Baysal, ham maddenin bitki kabuğundan elde edildiğini belirtti. Bitkinin sopalarla dövülüp özel taraklardan geçirildikten sonra inceltilerek çarkta halata dönüştürüldüğünü aktaran Baysal, bu halatların tarihi önemine dikkat çekti. Ürettiği halatların geçmişteki rolüne değinen Baysal, "Bunlar aynı zamanda 1453 yılında İstanbul’un fethinde Tire’den giden halatlardır; gemiler bu halatlarla karadan denize çekilmiştir. Kurtuluş Savaşı’nda uçak gövdesi ve kanatlarında, beyaz kağıt yapımında ve tekstilde kullanılmıştır" ifadelerini kullandı.

Geleneksel Üretimden Hediyelik Eşyaya

Değişen zamanla birlikte zanaatını günümüze nasıl uyarladığını anlatan deneyimli usta, fabrikasyon ve ithal ürünlerin piyasayı kaplamasıyla urganın kullanım alanının daraldığını ifade etti. Baysal, üretimi günlük yaşama entegre etmek adına artık çanta ve şapka gibi hediyelik ile dekoratif eşyalara yöneldiklerini söyledi. Ailesindeki herkesin bu meslekle uğraştığını dile getiren Baysal, babasının geçmişte kendisine "Kızım bugünler geçecek, bunlar antika olacak" dediğini aktardı.

Gelecek Nesillere Aktarma Çabası

Gençlerin zanaata olan ilgisinden memnun olduğunu ancak işin zahmetli olması nedeniyle meslek olarak seçmekte zorlandıklarını belirten Baysal, oğluna bu sanatı öğrettiğini ve okulların proje ödevleri kapsamında atölyesini ziyaret ettiğini vurguladı. Baysal, "İnşallah bu sanat bitmesin; gelecek nesiller bu ruhla yeni şeyler üretebilsin" diyerek sözlerini tamamladı.

Editör Notu

Geleneksel lif ve urgan üretimi, Anadolu'da doğal bitki liflerinin işlenmesiyle yüzyıllardır sürdürülen el sanatları arasında yer almaktadır. Tarih boyunca denizcilik ve tarım başta olmak üzere pek çok alanda kritik bir rol oynayan bu zanaat, sanayi devrimi ve sentetik malzemelerin yaygınlaşmasıyla birlikte günümüzde kaybolmaya yüz tutan meslekler arasında gösterilmektedir.