İhlas Haber Ajansı (İHA) muhabirlerinin edindiği son dakika bilgilerine göre, Millî İstihbarat Teşkilatı’nın (MİT) resmi internet sitesinde yer alan 7 Ağustos 1933 tarihli istihbarat raporunda, Doğu Karadeniz ile Erzurum bölgesindeki yabancı araştırmacıların faaliyetleri paylaşıldı.

Erzurum B Amirliği tarafından MİT’in öncülü konumundaki Millî Emniyet Hizmeti Riyâseti’ne iletilen belgede, Trabzon-Gümüşhane hattı ve Zigana bölgesinde incelemelerde bulunan yabancı botanikçilerin izlenmesine odaklanıldı.

Botaniklilerin Yoğun Çalışma Temposu

Belgelere yansıyan detaylarda, 1930'lu yıllarda bölgeye gelen yabancı uzmanlara bir istihbarat memuru ile il ziraat müdürünün eşlik ettiği ancak araştırmacıların yüksek temposu nedeniyle görevlilerin geri çekilmek zorunda kaldığı aktarıldı.

Raporda, araştırmacıların günde 30 kilometre yol kat ederek dağlık arazilere tırmandığı belirtilerek faaliyetlerinin teknik açıdan tam olarak çözümlenemediği kaydedildi.

Uzman Denetimi Önerisi

Yabancı uyruklu şahısların gözetim faaliyetlerinin sınırlı kaldığı tespiti yapılırken, Zigana bölgesinde uzun süre çalışan İngiliz araştırmacıların çalışmalarının ilgili bakanlık uzmanlarınca denetlenmesi talep edildi.

Ayrıca seyyahlar hakkında farklı birimlerin elinde bulunan bilgilerin istihbarat servisiyle ortaklaştırılması gerektiği vurgulandı.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Cumhuriyet'in ilk yıllarında yabancı araştırmacıların Anadolu'daki seyahatleri ve bilimsel faaliyetleri, güvenlik birimleri tarafından hassasiyetle takip ediliyordu. Bu tür istihbarat raporları, dönemin sınır güvenliği ve iç güvenlik politikalarının işleyişine ışık tutmaktadır.