İhlas Haber Ajansı (İHA) finans servisinin derlediği verilere göre Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Başkanı ve Bağımlılık Eğitim ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Tijen Acar, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’nda (COP31) tütün tarımı ve üretiminin doğal kaynaklar ile iklim üzerindeki etkilerini ele aldı.

T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından düzenlenen Tütün ve İklim: Sağlık ve Çevre İçin Ortak Kazanımlar başlıklı panelde konuşan Prof. Dr. Acar, tütünün tarladan atığa uzanan yaşam döngüsünü değerlendirdi. Tütünün çevresel etkilerinin ekim aşamasında başladığını belirten Prof. Dr. Acar, yaprakların kurutulması, ürünlerin imalatı, ambalajlanması ve dağıtımı sırasında ortaya çıkan kaynak tüketimi, sera gazı salımı ve atık oluşumuna dikkat çekti.

Tütün Tarımının Su, Toprak ve Ormanlar Üzerindeki Etkileri

Tütün tarımının, gıda üretiminde de kullanılabilecek toprak ve su kaynakları üzerinde baskı oluşturduğunu ifade eden Acar, bir sigaranın yaklaşık 3,7 litrelik su ayak izinin yüzde 98’inin tarım aşamasında oluştuğunu belirtti. Tütün yetiştiriciliğinde kullanılan gübre ve pestisitlerin su kaynaklarına karışabildiğini ifade eden Acar, uzun süreli ekimin ise toprağın verimliliğini düşürebildiğini aktardı. Hasat edilen tütün yapraklarının kurutulmasında odun kullanımının ormansızlaşmaya katkıda bulunduğuna değinen Tijen Acar, Dünya Sağlık Örgütü’nün tahminine göre tütün tarımının küresel ormansızlaşmanın yaklaşık yüzde 5’inden sorumlu olduğunu kaydetti.

Türkiye İçin Su ve Karbon Ayak İzi Tahmini

Türkiye’nin 2023 yılı sigara üretim miktarını küresel ortalamalar üzerinden değerlendiren Prof. Dr. Tijen Acar, 189 milyar sigaranın yaşam döngüsü boyunca yaklaşık 2,6 milyon ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı salımına ve 700 milyon metreküp su ayak izine karşılık gelebileceğini belirtti.

Sigara Bırakma Desteği Bir İklim Eylemidir

Tütün tarımının çalışan sağlığı üzerindeki etkilerine de değinen Acar, hasat sırasında ıslak tütün yapraklarına temas eden çalışanların deri yoluyla nikotine maruz kalabildiğini ve bu durumun yeşil tütün hastalığına yol açabildiğini aktardı. Tütün kullanımının azaltılmasının insan sağlığını korumanın yanı sıra su, toprak ve ormanlar üzerindeki baskının ve sera gazı salımlarının azaltılmasına da katkı sağlayacağını vurgulayan Prof. Dr. Tijen Acar, Sigara bırakma desteği bir iklim eylemidir sözleriyle konuşmasını tamamladı.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Küresel iklim müzakerelerinde tarımsal faaliyetlerin ekosistem üzerindeki baskısı son yıllarda öncelikli başlıklar arasında yer almaktadır. Tütün gibi yoğun kaynak tüketen endüstriyel tarım ürünlerinin karbon ve su ayak izi, hem ulusal çevre politikalarının hem de sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır.