TARLADAN MARKETE FİYAT OYUNU

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturma dosyasına giren Vergi Denetim Kurulu’nun (VDK) yaş sebze ve meyve sektörüne ilişkin iki kapsamlı raporu, "tarladan markete fiyat yolculuğu"ndaki çarpıcı tabloyu gözler önüne serdi. Çiftçinin 6-8 liraya sattığını söylediği mandalina 28 liralık maliyetle kayda geçirilirken, bazı üreticilerin sattığından katbekat fazla ürün adına makbuz düzenlendiği, hiç ürün satmayan hatta hayatını kaybeden kişiler adına bile milyonlarca liralık belge oluşturulduğu tespit edildi.

ÇİFTÇİ 6-8 LİRA DEDİ, MAKBUZ 28 LİRA YAZDI

Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının raporları, Türkiye’nin en çok tartışılan meselelerinden biri olan "Ürün tarladan çıktıktan sonra neden bu kadar pahalanıyor?" sorusuna yanıt verdi. İki raporda toplam 41 riskli mükellef ayrıntılı biçimde incelendi. Müfettişlerin karşılaştırmalarına göre, üreticinin gerçek satış bedeli ile belgelerde gösterilen alış maliyeti arasında ciddi farklar oluştu. Örneğin, bir üreticinin 6-8 TL/kg seviyesinden sattığı mandalina, müstahsil makbuzunda 28 TL/kg maliyetle kayda geçirildi.

SADECE FİYAT DEĞİL TONAJ DA KATLANDI

VDK’nın incelemesinde yalnızca kilogram fiyatlarının değil, satılan ürün miktarlarının da büyütüldüğü belirlendi. Bir limon üreticisi 2025 yılında toplam 200 ton limon ürettiğini söylerken, kendi adına 633 ton limon için müstahsil makbuzu düzenlendiğini anlattı. Patates ve sarımsakta da benzer uçurumlar görüldü; yaklaşık 60 ton sarımsak üreten bir çiftçinin adına düzenlenen makbuzlarda bu rakamın 800 tona çıktığı kayda geçti.

ÖLÜLER ADINA MİLYONLUK MAKBUZLAR KESİLDİ

Raporların en sarsıcı bulgularından biri ise hayatını kaybetmiş kişilerin adına düzenlenen belgeler oldu. Yapılan incelemede, daha önce hayatını kaybetmiş 49 kişi adına 87 müstahsil makbuzu düzenlendiği ve bu belgelerin toplam tutarının 2 milyon 524 bin 987 TL olduğu tespit edildi. VDK, ölüm tarihinden sonra düzenlenen bu belgeleri, maliyetlerin istenilen seviyede gösterilmesi bakımından önemli bir risk göstergesi olarak değerlendirdi.