İhlas Haber Ajansı (İHA) finans servisinin derlediği verilere göre Getir ve Veri Enstitüsü iş birliğiyle hayata geçirilen Market Alışverişi ve Zaman Algısı Araştırması, tüketicilerin alışveriş süreçlerinde hızın yanı sıra zaman, bütçe ve toplam eforu da optimize etmek istediğini gözler önüne serdi. Türkiye genelinde 18 yaş ve üzerindeki bin 320 kişinin katılımıyla gerçekleştirilen çalışma, fiziksel market alışverişinin boyutlarını ve online platformların sunduğu alternatifleri detaylı bir şekilde inceledi. Araştırma bulgularına göre, liste hazırlığından ürünlerin eve yerleştirilmesine kadar süren haftalık veya daha kapsamlı market alışverişi ortalama 111 dakika sürüyor. Çocuklu ailelerde ise bu süre 181 dakikaya kadar çıkabiliyor. Haftada bir kez yapıldığı varsayılan bu alışverişin yıllık maliyeti, harcanan zaman açısından en az 96 saate yani 4 güne ulaşıyor. Katılımcıların bildirdiği ortalama 249 TL'lik gidiş-geliş ulaşım gideri ise yılda yaklaşık 12 bin 950 TL'lik bir maliyet oluşturuyor. Fiziksel market alışverişinde tüketicileri en çok zorlayan etkenler arasında yüzde 40 ile sıcak hava, yüzde 38 ile ağır ürünler ve yüzde 36 ile kalabalık ortamlar yer alıyor. Alışverişi yorucu bulanların oranı kadınlarda yüzde 46, erkeklerde ise yüzde 36 olarak ölçüldü. Araştırma, kolaylık kavramının artık sadece coğrafi yakınlıkla sınırlı kalmadığını, toplam fiziksel ve zihinsel eforla değerlendirildiğini ortaya koydu.

Online Alışverişin Yükselişi ve Motivasyonlar

Araştırmaya katılanların yüzde 52'si online market veya hızlı teslimat kanallarını kullandığını belirtiyor. Online kullanıcıların yüzde 44'ü bu kanalı kampanya ve fiyat avantajı için tercih ederken, yüzde 32'si markete gitmeye zaman bulamamayı, yüzde 30'u üşenmeyi ve yüzde 29'u ağır ürün alımını gerekçe gösteriyor. Aylık harcamalarının tamamını online yapan tüketicilerde rutin kullanım oranının önemli ölçüde arttığı görülüyor. Getir CEO'su Batuhan Gültakan, teknolojinin sunduğu imkanlarla lojistik ve planlama yükünü azalttıklarını vurgulayarak, seçme ve karar verme yetkisini tamamen kullanıcıda bıraktıklarını ifade etti. Veri Enstitüsü Yönetim Kurulu Başkanı Bekir Ağırdır ise tüketicinin taşıma, bekleme ve planlama gibi süreçleri en aza indirgeyerek bütçesini ve zamanını korumak istediğini belirtti. Market alışverişine ayrılan sürenin yarıya inmesi durumunda katılımcıların yüzde 26'sı bu zamanı dinlenmek veya uyumak, yüzde 19'u sevdikleriyle vakit geçirmek ve yüzde 18'i kişisel bakımı için değerlendireceğini aktardı. Tüketicilerin yüzde 47'si yapay zekadan daha iyi fiyat ve kampanya bulmasını, yüzde 37'si ise kişiselleştirilmiş ürün önerileri sunmasını bekliyor.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Hızlı teslimat ve online perakende sektörü, değişen tüketici alışkanlıkları doğrultusunda lojistik ağlarını ve yapay zekâ tabanlı planlama araçlarını sürekli olarak güncellemektedir. Uzmanlar, modern şehir yaşamında zaman tasarrufu ve efor yönetimi odaklı bu tür araştırmaların, hem perakende sektörünün stratejilerini şekillendirdiğini hem de dijitalleşme süreçlerinin tüketici tercihlerindeki belirleyiciliğini açıkça ortaya koyduğunu belirtmektedir.