Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesiliyor. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin emsal kararına göre, boşanma tarihi itibarıyla gerçek ve samimi boşanma iradesine sahip olup olmadığına bakılmaksızın, maddenin yürürlük tarihi olan 1 Ekim 2008'den itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadığı tespit edilenlerin aylıklarının kesilmesi gerekiyor.

Son yıllarda babadan kalma yetim maaşı alabilmek amacıyla resmen boşanmasına rağmen aynı evde yaşamaya devam eden çiftlere yönelik SGK ve yargı denetimleri sıkılaştırıldı. Yargıtay gündemine gelen bir dosyada, 2002 yılında vefat eden sigortalı babasından yetim aylığı alan ve 2001'de boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı gerekçesiyle 2008 yılında aylığı kesilen kadının açtığı dava incelendi. Yerel mahkeme davanın kabulüne karar verirken, istinaf isteminin esastan reddi sonrasında dosya Yargıtay'a taşındı.

BOŞANMANIN SAMİMİYETİNİ ARAŞTIRMAK YARGININ GÖREVİ DEĞİL

Yargıtay kararında, eşlerin boşanma iradelerinin samimi olup olmadığının araştırılmasının yargı organlarının görevi olmadığı vurgulandı. Kanun maddesinde boşanma amacına yönelik özel bir düzenleme bulunmadığı, bu nedenle boşanmanın muvazaalı olup olmadığını irdelemenin ve kesinleşmiş mahkeme kararının sorgulanmasının yetki alanında yer almadığı ifade edildi. 1 Ekim 2008 tarihinden sonra eylemli olarak birlikte yaşandığının belirlenmesi durumunda aylığın kesilmesinin yasal bir zorunluluk olduğu yinelendi.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI BOZULDU

Yüksek mahkeme, yerel mahkemenin eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak karar verdiğine hükmetti. Tarafların nüfus kayıt sistemindeki adresleri getirtilerek kolluk vasıtasıyla araştırma yapılması, muhtar, komşu ve yöneticilerin dinlenmesi suretiyle birlikte yaşama olgusunun detaylı bir şekilde tespit edilmesi gerektiği belirtildi. Bu doğrultuda Bölge Adliye Mahkemesi'nin esastan ret kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesi kararı oy birliğiyle bozuldu.

EDİTÖR NOTU

Sosyal güvenlik mevzuatına göre hak sahibi çocuklara bağlanan yetim aylığı, evlenmeleri durumunda kesilmektedir. Uygulamada haksız menfaat elde etmek amacıyla yapılan anlaşmalı boşanmaların önüne geçilmesi amacıyla Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından denetimler yürütülmekte ve yargı organları içtihatlarıyla bu süreçler denetlenmektedir.