Araç kiralama şirketlerine yetki belgesi zorunluluğu getirildi

Ticaret Bakanlığı, kiralık araçlarda yetki belgesi, araç yaşı ve kilometresi, depozito, tüketici hakları ve filo standartlarını yeniden düzenledi.

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik, sektörde hizmet kalitesinin artırılması, kayıt dışılığın ve haksız rekabetin önlenmesi ile tüketici haklarının daha etkin korunması amacıyla Resmi Gazete'de yayımlandı. Yönetmelikle ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan işletmelere yetki belgesi alma zorunluluğu getirildi. Yetki belgesi alabilmek için işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması, vergi mükellefi bulunması ve işletme sorumlularının belirlenen şartları taşıması gerekecek.

Motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetleri ile kiralanan taşıtların takip ve kontrolü amacıyla Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak. Ticaret Bakanlığı tarafından kurulacak sistemin 1 Ocak 2027 tarihine kadar hayata geçirilmesi planlanıyor. Yetki belgesi başvuruları ve yetki belgesine ilişkin diğer işlemler bu sistem üzerinden gerçekleştirilecek.

Kiralık araçlarda yaş ve kilometre sınırı

Yönetmelikle kiralanabilecek araçlara da yaş ve kilometre sınırı getirildi. Klasik taşıtlar hariç olmak üzere 6 yaşından büyük araçların kiraya verilmesi yasaklanacak. 180 bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar, elektrikli taşıtlarda ise 300 bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar kiralanamayacak. Periyodik bakımı zamanında yaptırılmayan veya ağır hasar kaydı bulunan taşıtların da kiraya verilmesine izin verilmeyecek.

Kiralama filolarına asgari araç şartı

Kiralama işletmelerinin sahip olması gereken asgari taşıt sayıları da yeniden düzenlendi. Büyükşehir belediyesi olan illerin nüfusu 30 bini geçen ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin, en az 5'i işletme adına tescilli olmak üzere toplam en az 10 taşıta sahip olması gerekecek. Nüfusu 30 bini geçmeyen ilçeler ile büyükşehir belediyesi olmayan illerde faaliyet gösteren işletmeler ise en az 2'si işletme adına tescilli olmak üzere toplam en az 5 taşıta sahip olacak. Nüfusu 30 bini geçen ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin filolarında, birinin Türkiye'de üretilmesi şartıyla en az 2 hibrit veya yalnızca elektrik motorlu taşıt bulundurulması da zorunlu hale getirildi.

Depozitoya sınır getirildi

Yönetmelikle tüketicilerin depozito ve rezervasyon hakları da güvence altına alındı. Buna göre 1 ila 6 günlük kiralamalarda alınabilecek depozito en fazla 3 günlük kira bedeli kadar olacak. 7 ila 29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise depozito en fazla 7 günlük kira bedeli kadar alınabilecek. Taşıtın iade edilmesinin ardından depozitonun 7 gün içerisinde tüketiciye geri verilmesi zorunlu olacak.

Ön ödemeli rezervasyonlarda ise taşıtın teslimine 24 saatten az süre kalmamış olması şartıyla tüketici, rezervasyon tarihinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve kesinti yapılmadan rezervasyonda değişiklik yapabilecek veya rezervasyonu iptal edebilecek.

Olağan yıpranmaya ücret alınamayacak

Olağan kullanım nedeniyle meydana gelen aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden ücret talep edilemeyecek. Bu gerekçelerle depozitodan da kesinti yapılamayacak. Mevsim şartları ile trafik ve kiracı güvenliğinin gerekli kıldığı durumlarda işletmeler tarafından kış lastiği sağlanması zorunlu olacak. Sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek. Kiracının sigortadan yararlanma hakkı ek bir ücret veya şarta bağlanamayacak.

Kiralama işletmeleri, kiracıların her an ulaşabileceği erişilebilir bir iletişim altyapısı oluşturacak

Ayrıca işletme ve kiracının anlaşmaya vardığı durumlar dışında, sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar bulunmaksızın değer kaybı nedeniyle kiracıdan herhangi bir bedel talep veya tahsil edilemeyecek. Kiralama işletmeleri, hasar ve arıza durumlarında kiracıların her an ulaşabileceği sürekli ve erişilebilir bir iletişim altyapısı oluşturacak.

İlan platformlarına yetki belgesi kontrolü zorunluluğu

Yönetmelikle aracı platformlar ve ilan platformlarına da yeni yükümlülükler getirildi. Platformların haksız ticari uygulamalarda bulunması yasaklanırken, kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığının kontrol edilmesi zorunlu hale getirildi. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin bu platformlara üye olması ve ilan vermesi engellenecek.

Yönetmelik 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek

Sektörün yeni düzenlemeye uyum sağlaması amacıyla yönetmelik 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Mevcut işletmelere yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027 tarihine, asgari taşıt sayısı ve taşıt niteliklerine ilişkin şartları sağlamaları için ise 1 Ocak 2028 tarihine kadar süre tanınacak. Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce aracı platformlar ile kiralama işletmeleri arasında imzalanmış sözleşmelerin de 1 Temmuz 2027 tarihine kadar yönetmeliğe uygun hale getirilmesi gerekecek.

Düzenlemeyle kiralama süreçlerinde şeffaflık ve hesap verebilirliğin artırılması, sözleşme şart netleştirilmesi, tüketici haklarının güçlendirilmesi ve kiralanan taşıtların teknik yeterlilik standartlarının yükseltilmesi hedefleniyor.

İHA