RUSLAN REHİMOV - Azerbaycan'da Silahlı Kuvvetler Günü ve ordunun 105. kuruluş yılı kutlanıyor.28 Mayıs 1918'de bağımsızlığını ilan eden Azerbaycan'da Osmanlı subaylarının katkılarıyla kurulan ordu, bugün Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) ile işbirliği sayesinde bölgenin en güçlüleri arasında yer alıyor.Gücünü 27 Eylül-10 Kasım 2020'de 44 gün süren Karabağ Savaşı'nda gösteren Azerbaycan ordusu, kuruluş yıl dönümünü mağlubiyet ve işgalin getirdiği buruklukla değil topraklarını işgalden kurtarmanın ve zaferin gururuyla kutluyor.Azerbaycan ordusu, hükümetin 26 Haziran 1918'de aldığı kararla daha önce Çarlık Rusya'sı ordusunda görev yapan Azerbaycanlı subaylar tarafından kuruldu.
Azerbaycan hükümeti, ilk anlaşmasını Batum'da Osmanlı Devleti ile imzaladı. Anlaşmanın 4. maddesine istinaden Azerbaycanlı yetkililer, Osmanlıdan askeri yardım isteğinde bulundu. Dönemin Harbiye Nazırı Enver Paşa, kardeşi Nuri Paşa (Killigil) komutasında bir ordu kurarak Bakü ve Azerbaycan’ın diğer illerinin Ermeni ve Bolşevik çetelerden kurtarılması için görevlendirildi."Kafkas İslam Ordusu" ismi verilen Osmanlı ordusu, Azerbaycan ordusu ile 15 Eylül 1918'de Bakü'yü kurtardı.Osmanlı Devleti, Birinci Dünya Savaşı'ndan yenik ayrılınca Kafkas İslam Ordusu, Azerbaycan'ı terk etmek zorunda kaldı fakat Kafkas İslam Ordusu'nun bazı subayları, Azerbaycan ordusunu eğitmek için ülkeyi terk etmedi.Azerbaycan Cumhuriyeti, 28 Nisan 1920'de Sovyet ordusunun ülkeyi işgaliyle son buldu, milli ordu feshedildi. Sovyetler Birliği'nin 1991'de dağılmasıyla Azerbaycan, yeniden bağımsızlığını elde etti ve ordu tekrar kuruldu.Azerbaycan'ı ilk tanıyan ülke Türkiye oldu ve her alanda olduğu gibi askeri alanda da Türkiye, Azerbaycan'a destek verdi. İki ülke arasında 1992'den bu yana askeri konuları içeren yaklaşık 100 anlaşma ve protokol imzalandı.Anlaşmalar doğrultusunda Türkiye, savunma sanayisinin geliştirilmesi, askeri uzmanların yetiştirilmesi konularında Azerbaycan'a yardım sağladı. Çok sayıda Azerbaycanlı, Türkiye'de harp okullarında eğitim gördü, Azerbaycan Harp Okulu da Türkiye'nin katkılarıyla NATO standartlarında eğitim verem kurum haline geldi.
İki ülke, 2013'te imzalanan muhtıra gereği her yıl atışlı ortak tatbikatlar yapmaya başladı. İkili tatbikatların yanı sıra Gürcistan ve Pakistan'ın da katılımıyla üçlü tatbikatlar gerçekleştirildi.Her yıl düzenlenen "TurAz Kartalı" ve "TurAz Şahini" tatbikatlarıyla iki ülke hava kuvvetleri arasında koordinasyon ve işbirliği pekiştirildi.Süreç içinde Türkiye ile Azerbaycan arasında savunma sanayisi alanındaki işbirliği de gelişti. Daha çok Rus yapımı silahlar ve askeri araçlara sahip Azerbaycan, Türk savunma sanayisi şirketlerinin ürettiği silah ve mühimmattan da alarak savaş gücünü artırdı.- 30 yıllık işgale 44 günde son verildiAzerbaycan ordusu, yıllardır yaptığı tatbikatlarda kazandığı deneyimi 27 Eylül 2020'de başlattığı operasyonda gerçek savaşa taşıdı.Azerbaycan ordusu, 44 gün süren savaşta 5 kent merkezi, 4 kasaba ve 286 köyü kurtardı. Bunun üzerine Ermenistan yenilgiyi kabul etti. Azerbaycan, savaşta 2 bin 900'den fazla şehit verdi.- Azerbaycan ordusunun yeni gücü "komandolar"2. Karabağ Savaşı sonrasında Azerbaycan ordusunun TSK modeline uygun olarak yeniden yapılandırılmasına başlandı ve komando tugayları kuruldu.Çoğu Türkiye'de eğitim alan, her türlü savaş ortamında görev yapabilecek standartlarda yetiştirilen mavi bereli komandolar, Azerbaycan ordusunun caydırıcı unsurlarından biri ve yeni gücü olarak biliniyor.
Komandoların başarısı, 12 Eylül 2022'de Ermenistan ordusunun provokasyonu sonrası başlatılan operasyonla kanıtlandı.Komando birlikleri, kısa sürede Ermenistan-Azerbaycan sınırındaki tüm stratejik yükseklikler ve hakim noktalarda kontrolü sağladı.
AA
AA
