Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Cezayir ziyaretinde ikili ilişkilerin yanında en önemli gündem maddesi Gazze olacak

AHMET DURSUN - Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yarın Cezayir'e yapacağı resmi ziyarette ikili ve bölgesel meselelerin yanında en önemli gündem maddelerinden biri de İsrail'in saldırıları altında bulunan Gazze'deki durum olacak.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, yarın Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun'un daveti üzerine Cezayir'e gidecek. Türkiye'nin İsrail'in Gazze'ye saldırılarını durdurma yönündeki çabaları sürerken İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Zirvesi sonrasında Erdoğan'ın ilk bölgesel ziyaretini İsrail'e karşı tutumuyla öne çıkan Cezayir'e yapması önem taşıyor.

Cezayir-Türkiye ilişkileri, son yıllarda her düzeyde kayda değer bir hareketlenmeye sahne olurken özellikle Cezayir Cumhurbaşkanı Tebbun'un 2019'da göreve gelmesiyle artan bir ivme kazandı.

Bu kapsamda Tebbun, Cezayir'den 17 yıl sonra Türkiye'ye Cumhurbaşkanlığı düzeyinde ilk ziyaretini Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın daveti üzerine 15-17 Mayıs 2022 tarihlerinde gerçekleştirdi. Cezayir Cumhurbaşkanı, 21 Temmuz'da da Erdoğan'ın daveti üzerine Türkiye'yi ikinci kez ziyaret etti.

İki lider, son olarak 19 Eylül'de Birleşmiş Milletler (BM) 78. Genel Kurulu toplantılarına katılmak için bulundukları New York'taki Türkevi'nde bir araya geldi.

- Cezayir ile Türkiye köklü tarihi ilişkilere sahip

Cezayir'in Fransa'dan bağımsızlığını kazandığı 1962'de başlayan Türkiye-Cezayir resmi ilişkileri güçlü bir şekilde sürüyor.

Barbaros Hayrettin Paşa ve kardeşlerinin 1516 yılında Cezayir'e gelişleriyle başlayan Türkiye-Cezayir ilişkileri, 2000'li yıllarda siyasi, iktisadi ve kültürel alanlarda birçok ilerlemeye tanık oldu.

Türkiye, 1962 yılında bağımsızlığını ilan eden Cezayir'de 1963'te büyükelçiliğini açtı.

Tebbun'dan önce Cezayir'den Türkiye'ye cumhurbaşkanlığı düzeyinde en son ziyaret, Şubat 2005’te Abdulaziz Buteflika tarafından gerçekleştirildi.

İki ülke arasında 2006 yılında ilişkileri geliştirmek adına "Dostluk ve İşbirliği Anlaşması" imzalandı.

Türkiye'den Cezayir'e cumhurbaşkanlığı seviyesindeki son ziyaret ise Ocak 2020’de Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından yapıldı.

Ziyaret kapsamında iki ülke arasında "Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi" kurulmasına ilişkin ortak bildiri imzalandı.

Cezayir ve Türkiye, bölgesel meselelerin yanı sıra İsrail meselesindeki sorunlara çözüm bulma çabalarında da tam koordinasyon halinde ilişkilerini sürdürüyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 12 Kasım'da İİT Olağanüstü Zirvesi'nin yapıldığı Suudi Arabistan'dan dönüşünde uçakta yaptığı açıklamada bu durumu teyit etti.

Erdoğan, 21 Kasım'daki Cezayir ziyaretini çok önemsediğini vurgulayarak, "Çünkü bu ülkeler arasında Cezayir, duruşunu her zaman net ortaya koyabilen bir ülke, Afrika'da tesir alanı geniş bir ülke. Onun için Sayın Tebbun ile de bu görüşmeyi çok çok önemsiyorum. İnşallah bu takvimi de başarılı bir şekilde sürdüreceğiz." diye konuştu.

- İkili ticaret hacminde hedef 10 milyar dolar

Erdoğan'ın ziyaretinde Gazze'deki durumun yanında Türkiye-Cezayir ilişkilerinin her alanda güçlendirilmesine yönelik konular da ele alınacak. Bunlardan en önemlisi ekonomik ilişkilerin artırılması olacak.

Türkiye'nin Cezayir Büyükelçisi Muhammet Mücahit Küçükyılmaz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, iki ülke arasında atılacak birçok adım bulunduğunu, Türkiye ve Cezayir'in özellikle ekonomik alanlardaki potansiyelinin çok yüksek olduğunu belirtti.

Türk yatırımlarının bugün Cezayir'de 6 milyar doları aştığını belirten Büyükelçi Küçükyılmaz, "Türkiye ile Cezayir arasındaki ticaret hacmi de 2022'de 5,3 milyar dolar olarak gerçekleşti. İnşallah 2023'te biz 6 milyar dolar rakamını aşmayı bekliyoruz. Cumhurbaşkanımızın ve Sayın Cumhurbaşkanı Tebbun'un ortaya koyduğu 10 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefine de en kısa zamanda ulaşmayı planlıyoruz." şeklinde konuştu.

Bu hedeflere ulaşmak için karşılıklı yatırımları teşvik anlaşmasının uygulamaya girmesi ve tercihli ticaret anlaşması ile ilgili müzakere çerçeve belgesinin imzalanıp müzakerelere başlanması sürecinin önemli olduğunu vurgulayan Küçükyılmaz, Cezayir'in milli petrol ve gaz şirketi Sonatrach ile Türkiye Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (BOTAŞ) arasındaki anlaşmanın da yenilenmesinin beklendiğini ifade etti.

Büyükelçi, Cezayir'de Ziraat Bankası şubesi, Maarif Okulu ve Yunus Emre Enstitüsü Kültür Merkezi'nin açılması dahil, bir kısmı ekonomik bir kısmı kültürel boyutu ilgilendiren 10'u aşkın anlaşmanın gündemde olduğunu belirtti.

- Cezayir, Kahramanmaraş merkezli depremlerde Türkiye ile tam dayanışma halindeydi

Cezayir, "asrın felaketi" olarak nitelendirilen 6 Şubat’taki Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından Türkiye'ye 30 milyon dolarlık destekte bulunacağını duyurmuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı telefonla arayarak geçmiş olsun dileklerini ileten Cezayir Cumhurbaşkanı Tebbun başta olmak üzere tüm devlet kadroları taziye ve destek mesajları yayımlayarak Türkiye ile tam dayanışma içinde olduklarını ifade etmişti.

Türkiye'ye gönderilen 86 kişilik arama kurtarma ekibinin yanı sıra Cezayir Kızılayı'ndan bir tıbbi heyet ile 95 tonluk insani yardım malzemesi de Türkiye'deki deprem bölgesine ulaşmıştı.

Cezayir'de ayrıca Türkiye ve Suriye'deki depremzedelerle dayanışma amacıyla sosyal medya platformlarından başlayan destek çağrıları kısa sürede geniş kapsamlı yardım kampanyalarına dönüşmüştü.

Cezayirli sporcular, siyasiler ve vatandaşlar depremin ilk gününden itibaren sosyal medyadan yaptıkları paylaşımlarla Türk devleti ve halkının yanında olduklarını ifade etmişti.

- Tebbun'dan Türkiye'nin eski Cezayir Büyükelçisi’ne "Ulusal Liyakat Nişanı"

Cezayir Cumhurbaşkanı Tebbun, Türkiye'de Cumhurbaşkanı Seçimi'nin ardından kurulan kabinede Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı görevi tevdi edilen eski Cezayir Büyükelçisi Mahinur Özdemir Göktaş'a 19 Haziran'da, "Birinci Derece Cezayir Ulusal Liyakat Nişanı" takdim etti.

Ülke medyasında, söz konusu liyakat nişanının Büyükelçi Göktaş'ın iki ülke ilişkilerine güçlü katkısı ve Cumhurbaşkanı Tebbun'un, ülkesinin Türkiye ile olan ilişkilerine verdiği önemin göstergesi olduğu yorumları yapıldı.