MUTLU DEMİRTAŞTAN - Futbol dünyasının efsane isimlerinden Brezilyalı Pele, vefatının ilk yılında anılıyor.Kolon kanseri nedeniyle uzun süre tedavi gören ve 29 Aralık 2022'de yaşamını yitiren Pele, ardında başarılarla dolu bir kariyer bıraktı. Birçok sporsevere göre dünyanın en iyi futbolcusu Pele, Brezilya Milli Takımı ile kariyerine sığdırdığı 3 Dünya Kupası, kulüp ve bireysel başarılarıyla futbol dünyasında iz bırakan isimlerden biri olarak hayata gözlerini yumdu.Kariyerini ABD'nin New York Cosmos ekibinde noktalamadan önce ülkesinde 19 yıl giydiği Santos formasıyla 1000'in üzerinde gole imza atan Pele'nin heykeli, Brezilyalılar için futbolun doğduğu yer Maracana Stadı'nın önüne dikildi.
- Yoksulluktan çıkan bir futbol efsanesiTam adıyla Edson Arantes do Nascimento, Brezilya'nın Tres Coraçoes şehrinde Dondinho isimli kendisi gibi futbolcu olan baba ile Celeste Arantes isimli annenin oğlu olarak 23 Ekim 1940'ta dünyaya geldi.İki çocuklu yoksul bir ailenin büyük çocuğu olan Brezilyalı efsanevi futbolcuya, okul arkadaşları tarafından o dönem örnek aldığı Vasco da Gamalı oyuncu Bile'ye istinaden "Pele" takma adı verildi.Küçük yaşlarda kafelerde garson olarak çalışan, belli yaşa kadar bir futbol topu dahi bulunmayan Pele, yeşil sahalara ilk adımını, Bauru Athletic Club ile attı ve Sao Paulo Gençler Eyalet Şampiyonası'nda 1954-1956 yıllarında üst üste 3 kez şampiyonluk yaşadı.Genç takımdaki antrenörü Waldemar de Brito tarafından Santos Kulübüne denenmeye götürülen Pele'nin başarılarla dolu kariyeri, 1956'da burada ilk profesyonel sözleşmesini imzalayarak başladı.
- Başarılarla dolu Santos yıllarıSantos'taki ilk yılında henüz 16 yaşındayken gol krallığı yaşayan Pele; Real Madrid, Juventus ve Manchester United'ın transfer tekliflerine rağmen kendisini "milli hazine" olarak nitelendiren Brezilya hükümetinin transferine izin vermemesi nedeniyle takımından ayrılmadı.Pele, takımıyla geçirdiği 19 yıl boyunca 10 eyalet ve 6 lig şampiyonluğu, ikişer Libertadores Kupası ve Kıtalar Arası Kupa kazandı.
- Milli takım kariyeriPele, genç yaşından itibaren forma giymeye başladığı Brezilya Milli Takımı'na altın çağını yaşattı.İlk maçına 1957'de Maracana Stadı'nda Arjantin karşısında 16 yaş 9 aylıkken çıkan genç Pele, 2-1 kaybettikleri mücadelede takımının tek golüne imza atarak o dönem milli takımlar düzeyinde en genç yaşta gol atan futbolcu oldu.İsveç 1958, Şili 1962 ve Meksika 1970'teki dünya kupalarında "Sambacılar" ile 3 kez şampiyonluk yaşayan Pele, organizasyonda 3 kupa kaldıran tek oyuncu unvanını aldı.
Brezilya Milli Takımı ile 1957-1971 yıllarında 92 kez sahaya çıkan "Siyah İnci" lakaplı Pele, 77 gole imza attı.
- ABD'de futbola veda ettiPele, Santos'tan ayrıldıktan sonra futbol kariyerine yine Amerika kıtasında devam etti.ABD ligi ekiplerinden New York Cosmos'ta 1975-1977 yıllarında mücadele eden Brezilyalı efsanevi oyuncu, son senesinde lig şampiyonluğu yaşadı.Futbol yaşamının ardından ülkesinde spor bakanlığı, FIFA ve Santos'un futbol elçiliğini yapan Pele, New York Cosmos'un onursal başkanlığı, Birleşmiş Milletler ve UNESCO'nun iyi niyet elçiliği gibi görevler üstlendi.
- Kişisel başarılarıPele, Brezilya liginde 3, eyalet liginde 11, Libertadores Kupası ve Kupa Amerika'da birer kez gol krallığı yaşadı.Dünya Kupası Rüya Takımı'nda yer alan Pele, 1952 FIFA Dünya Kupası'nda "en iyi genç oyuncu", 1958 FIFA Dünya Kupası'nda "gümüş top" ödülleri kazandı, 2013'te ise FIFA Altın Top Onur Ödülü'ne layık görüldü.Ayrıca Pele'ye FIFA, Uluslararası Olimpiyat Komitesi, UNICEF ve TIME dergisi tarafından yüzyılın futbolcusu ve atleti ünvanları verildi."Siyah İnci", "Futbolun Kralı", "Kral Pele" gibi lakaplar takılan efsane futbolcu, bin gol barajını aşan oyunculardan biri oldu. Pele, 1363 maçlık kariyerine 1279 gol sığdırarak Guinness Rekorlar Kitabı'na girdi.
AA
- Yoksulluktan çıkan bir futbol efsanesiTam adıyla Edson Arantes do Nascimento, Brezilya'nın Tres Coraçoes şehrinde Dondinho isimli kendisi gibi futbolcu olan baba ile Celeste Arantes isimli annenin oğlu olarak 23 Ekim 1940'ta dünyaya geldi.İki çocuklu yoksul bir ailenin büyük çocuğu olan Brezilyalı efsanevi futbolcuya, okul arkadaşları tarafından o dönem örnek aldığı Vasco da Gamalı oyuncu Bile'ye istinaden "Pele" takma adı verildi.Küçük yaşlarda kafelerde garson olarak çalışan, belli yaşa kadar bir futbol topu dahi bulunmayan Pele, yeşil sahalara ilk adımını, Bauru Athletic Club ile attı ve Sao Paulo Gençler Eyalet Şampiyonası'nda 1954-1956 yıllarında üst üste 3 kez şampiyonluk yaşadı.Genç takımdaki antrenörü Waldemar de Brito tarafından Santos Kulübüne denenmeye götürülen Pele'nin başarılarla dolu kariyeri, 1956'da burada ilk profesyonel sözleşmesini imzalayarak başladı.
- Başarılarla dolu Santos yıllarıSantos'taki ilk yılında henüz 16 yaşındayken gol krallığı yaşayan Pele; Real Madrid, Juventus ve Manchester United'ın transfer tekliflerine rağmen kendisini "milli hazine" olarak nitelendiren Brezilya hükümetinin transferine izin vermemesi nedeniyle takımından ayrılmadı.Pele, takımıyla geçirdiği 19 yıl boyunca 10 eyalet ve 6 lig şampiyonluğu, ikişer Libertadores Kupası ve Kıtalar Arası Kupa kazandı.
- Milli takım kariyeriPele, genç yaşından itibaren forma giymeye başladığı Brezilya Milli Takımı'na altın çağını yaşattı.İlk maçına 1957'de Maracana Stadı'nda Arjantin karşısında 16 yaş 9 aylıkken çıkan genç Pele, 2-1 kaybettikleri mücadelede takımının tek golüne imza atarak o dönem milli takımlar düzeyinde en genç yaşta gol atan futbolcu oldu.İsveç 1958, Şili 1962 ve Meksika 1970'teki dünya kupalarında "Sambacılar" ile 3 kez şampiyonluk yaşayan Pele, organizasyonda 3 kupa kaldıran tek oyuncu unvanını aldı.
- ABD'de futbola veda ettiPele, Santos'tan ayrıldıktan sonra futbol kariyerine yine Amerika kıtasında devam etti.ABD ligi ekiplerinden New York Cosmos'ta 1975-1977 yıllarında mücadele eden Brezilyalı efsanevi oyuncu, son senesinde lig şampiyonluğu yaşadı.Futbol yaşamının ardından ülkesinde spor bakanlığı, FIFA ve Santos'un futbol elçiliğini yapan Pele, New York Cosmos'un onursal başkanlığı, Birleşmiş Milletler ve UNESCO'nun iyi niyet elçiliği gibi görevler üstlendi.
- Kişisel başarılarıPele, Brezilya liginde 3, eyalet liginde 11, Libertadores Kupası ve Kupa Amerika'da birer kez gol krallığı yaşadı.Dünya Kupası Rüya Takımı'nda yer alan Pele, 1952 FIFA Dünya Kupası'nda "en iyi genç oyuncu", 1958 FIFA Dünya Kupası'nda "gümüş top" ödülleri kazandı, 2013'te ise FIFA Altın Top Onur Ödülü'ne layık görüldü.Ayrıca Pele'ye FIFA, Uluslararası Olimpiyat Komitesi, UNICEF ve TIME dergisi tarafından yüzyılın futbolcusu ve atleti ünvanları verildi."Siyah İnci", "Futbolun Kralı", "Kral Pele" gibi lakaplar takılan efsane futbolcu, bin gol barajını aşan oyunculardan biri oldu. Pele, 1363 maçlık kariyerine 1279 gol sığdırarak Guinness Rekorlar Kitabı'na girdi.
AA
