İhlas Haber Ajansı (İHA) kaynaklarından alınan bilgilere göre, İngiliz haber ajansı Reuters tarafından ortaya çıkarılan belgelerde, Çin ordusuyla yakın bağları bulunan bir üniversitenin ABD’nin ihracat kara listesinde yer almasına rağmen geçen ay Nvidia’nın güçlü H200 yapay zekâ çiplerini satın aldığı belirlendi.

Çin’in kuzeybatısındaki Xi’an şehrinde faaliyet gösteren ve askeri uçaklar, füzeler ile uydularla ilgili araştırmalar yürüten Kuzeybatı Politeknik Üniversitesi’nin (Northwestern Polytechnical University) internet sitesinde yayımlanan 21 Ekim tarihli kayıtlara göre, kurum iki H200 çipi için 874 bin 700 yuan ödeme yaptı. Çiplerin doğrudan Nvidia’dan değil, Shaanxi Bosuan Network Technology isimli Çinli şirketten temin edildiği ifade edildi.

Çin Üniversitelerinde Artan Çip Erişimi

Yapılan incelemelerde, ambargoya rağmen Nvidia çiplerine erişim sağlayan diğer eğitim kurumlarının da bulunduğu görüldü. Shenzhen Üniversitesi eylül ayında üç H100 işlemcisi alırken, Wuhan Teknoloji Üniversitesi haziran ayında H100 çipi içeren bir sunucu ve dört A100 çipi satın aldı. Savunma sanayisiyle bağları bilinen Beihang Üniversitesi de nisan ayında dört A800 işlemcisi edindi.

ABD Ticaret Bakanlığı, füze yayılmasını teşvik eden faaliyetler ve askeri araştırmalara katıldığı gerekçesiyle Kuzeybatı Politeknik Üniversitesi’ni 2001 yılında ticaret kara listesine dahil etmişti.

Casusluk ve İlişki İddiaları

Nvidia CEO’su Jensen Huang hakkında, Çin istihbaratıyla bağlantılı olabileceği öne sürülen Alice Huang ile ilişkisi bulunduğu yönündeki iddialar gündemdeki yerini koruyor. The New York Times, Jensen Huang’ın ayrıca şirketin başkan yardımcısı Kimberly Powell ile de ilişki yaşadığını öne sürerken, The Wall Street Journal yönetim kurulunun CEO’yu görevden almayı değerlendirdiğini aktardı.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

ABD'nin ihracat kısıtlamaları ve kara listeleri, gelişmiş yapay zeka işlemcilerinin stratejik rakip ülkelere transferini önlemeyi amaçlayan uluslararası ticaret politikalarının temel unsurları arasında yer almaktadır. Küresel yarı iletken pazarında tedarik zinciri karmaşıklığı ve üçüncü taraf aracı şirketlerin varlığı, bu tür teknoloji transferi denetimlerinde uygulamalı zorluklar doğurabilmektedir.