İhlas Haber Ajansı (İHA) finans servisinin derlediği verilere göre, diyabetin böbrekler üzerindeki sinsi etkileri diyalize hatta organ nakline kadar ilerleyebiliyor. Uluslararası veriler dünyada 850 milyondan fazla kişinin kronik böbrek hastalığıyla yaşadığını ortaya koyarken, Türkiye Avrupa'da diyabetin en yüksek olduğu ülkeler arasında yer alıyor.

Uluslararası Diyabet Federasyonu'nun 2025 yılında yayımladığı 11. Diyabet Atlası verilerine göre Türkiye, Avrupa Bölgesi'nde diyabetli yetişkin sayısının en yüksek olduğu ülke konumunda bulunuyor. 20-79 yaş aralığında yaklaşık 9,6 milyon kişi diyabetle yaşamını sürdürüyor.

Küresel Bir Sağlık Meselesi

Böbrek hastalıkları dünya genelinde halk sağlığı üzerinde ciddi bir yük oluşturuyor. Uluslararası Nefroloji Derneği verilerine göre 20 yaş ve üzerindeki yaklaşık 850 milyon yetişkin kronik böbrek hastalığıyla mücadel ediyor. Yetişkin nüfusta görülme sıklığı yüzde 14,2'ye ulaşan bu rahatsızlık, yılda yaklaşık 1,48 milyon kişinin hayatını kaybetmesine yol açıyor.

Uzun süre kontrol altında tutulamayan yüksek kan şekeri, böbreklerdeki damarlara zarar vererek organın kanı süzme işlevini bozabiliyor. Bu durum zaman içinde kronik böbrek hastalığına ve ileri evrelerde organ nakli ihtiyacına neden olabiliyor.

Sessiz İlerleyen Hasar

Diyabete bağlı böbrek hasarının en belirgin özellikleri arasında, başlangıç döneminde kişinin kendini iyi hissetmeye devam etmesi yer alıyor. Böbrek fonksiyonları belirgin ölçüde etkilenene kadar herhangi bir şikâyet ortaya çıkmıyor. İdrarda albümin adı verilen proteinin görülmesi erken işaretlerden biri kabul ediliyor.

Türk Böbrek Vakfı Başkanı Timur Erk, böbrek hastalıklarının kişi kendini iyi hissederken sessizce ilerleyebildiğini belirterek, düzenli kontrollerin günlük yaşamın bir parçası haline getirilmesi gerektiğine dikkat çekti.

Erken Tanı Hayat Kurtarıyor

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emre Durcan, diyabetin böbrek sağlığı üzerindeki etkilerine dikkat çekerek erken tanının önemini vurguladı. Durcan, Türkiye'de hemodiyalize yeni başlayan hastaların yaklaşık beşte ikisinde böbrek yetmezliğinin temel nedeninin diyabet olduğunu kaydetti.

Diyabetle yaşayan kişilerin böbrek sağlıklarını korumak için kan şekeri düzeylerini hekim önerileri doğrultusunda takip etmesi, tansiyon kontrolünü ihmal etmemesi ve tütün ürünlerinden uzak durması gerekiyor.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Kronik böbrek hastalığı ve diyabet, dünya genelinde sağlık sistemleri üzerinde baskı oluşturan en önemli halk sağlığı sorunları arasında bulunmaktadır. Erken evrelerde belirti vermemesi nedeniyle düzenli tarama testleri ve yaşam tarzı değişiklikleri, organ kayıplarının önlenmesinde kritik bir rol oynamaktadır.