İhlas Haber Ajansı (İHA) muhabirlerinin edindiği son dakika bilgilerine göre, Kanada Başbakanı Mark Carney, Avrupa Birliği Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Montreal’de düzenlenen iki günlük AB-Kanada Zirvesi’nin ardından ortak basın toplantısı düzenledi. Zirvede, taraflar arasında Gelecek İçin İttifak adı verilen yeni bir stratejik ortaklığın kurulduğu ve Kanada'nın AB’nin ilk ortak üyesi olacağı duyuruldu.

Toplantıda ilk sözü alan Kanada Başbakanı Mark Carney, dünyanın giderek daha tehlikeli ve bölünmüş bir hâle geldiğini, ekonomik bütünleşmenin silaha dönüştüğünü belirterek, "Bugün Avrupa Birliği ve Kanada, Gelecek İçin İttifak adını verdiğimiz yeni bir ortaklığı başlatıyor. Bu ortaklık, stratejik kapasitemizden istifade edecek ve benzer düşüncelere sahip ülkelerin farklı alanlarda iş birliği yapmasına imkan sağlayacak" ifadelerini kullandı. Carney, Kanada'nın AB üyesi olmadan coğrafi şartlar göz önüne alınarak en derin ortaklığı tesis etmek istediğini vurguladı.

Avrupa Dışındaki İlk Ortak Üyelik Modeli

AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ise, Kanada ile ticarette, ekonomik güvenlikte ve savunmada iş birliğini güçlendirdiklerini belirterek, Kanada'nın Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) programına katılan Avrupa dışındaki ilk ülke olduğunu kaydetti. Costa, "İlişkimiz o kadar özel ki basit bir ortaklığın ötesine geçen, ancak tam Avrupa Birliği üyeliği anlamına gelmeyen yeni bir model oluşturmak istiyoruz" dedi.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise anlaşmalar gereği Avrupa dışındaki ülkelerin AB'ye tam üye olamayacağını hatırlatarak, "Zirvede ele aldığımız en temel meselelerden biri, Kanada’nın AB’nin ortak üyesi olması fikriydi. Yaklaşımımız basit, AB’ye katılım olmadan ortak üyelik" diye konuştu. Leyen, Kanada'nın Horizon Europe ve Erasmus+ programlarına katılımının sağlanacağını, ayrıca ülkenin Ukrayna’ya yönelik 90 milyar euroluk destek kredisine 500 milyon euro ile katkıda bulunacağını açıkladı.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Avrupa Birliği ile Kanada arasındaki bu yeni ortaklık modeli, küresel jeopolitik risklerin ve ticaret savaşlarının yoğunlaştığı bir dönemde Batılı müttefiklerin ekonomik ve stratejik entegrasyonu derinleştirme çabası olarak değerlendirilmektedir. Tam üyelik statüsü taşımayan bu esnek iş birliği mekanizması, uluslararası hukukta üçüncü ülkelerle kurulan geleneksel serbest ticaret anlaşmalarının ötesine geçerek araştırma, eğitim ve güvenlik alanlarında kurumsal bir yakınlaşma vadetmektedir.