İhlas Haber Ajansı (İHA) finans servisinin derlediği verilere göre Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), ekim ayında üretici ve market fiyatlarında yaşanan değişimler ile tarımsal girdi maliyetlerine ilişkin raporunu kamuoyuyla paylaştı. Raporda yer alan bilgilere göre üretici ile market arasındaki fiyat farkı en yüksek oranla yüzde 999,2 seviyesinde limonda kaydedildi.

Üretici ve Market Arasındaki Fiyat Farkları

Limondaki bu farkı sırasıyla yüzde 333,6 ile kuru incir, yüzde 282,7 ile havuç, yüzde 233,2 ile elma ve yüzde 232,8 ile iç fındık izledi. Yapılan hesaplamalara göre üreticideki fiyatına kıyasla limon market raflarında 11 kat, kuru incir 4,3 kat, havuç 3,8 kat, elma ve iç fındık ise 3,3 kat daha pahalıya satıldı. Öte yandan üreticide 135 lira olan kuru incirin market fiyatı 585 lira 41 kuruşa, 12 lira 50 kuruş olan havucun 47 lira 84 kuruşa, 21 lira 66 kuruş olan elmanın 72 lira 17 kuruşa ve 350 lira olan iç fındığın ise bin 164 lira 77 kuruşa çıktığı tespit edildi.

Markette En Çok Zamlanan Ürün Domates Oldu

Ekim ayında markette takip edilen 36 üründen 25'inde fiyat artışı görülürken 11 üründe ise düşüş yaşandı. Fiyatı en fazla artan ürün yüzde 62,9 oranındaki artışla domates oldu. Domatesi yüzde 35,2 ile sivri biber, yüzde 34,1 ile mısırözü yağı, yüzde 32 ile salatalık ve yüzde 27,9 ile yeşil soğan takip etti. Markette fiyatı en çok düşen ürün ise yüzde 16,5 oranla limon oldu. Limonu yüzde 8,9 ile maydanoz, yüzde 8,1 ile pirinç, yüzde 5,6 ile nohut ve yüzde 5,5 ile zeytinyağı izledi.

Üretici Cephesinde Fiyat Hareketliliği

Üreticide incelenen 28 ürünün 15'inde fiyat artışı, 9'unda düşüş görülürken 4 üründe herhangi bir değişim meydana gelmedi. Üretici fiyatlarında en yüksek artış yüzde 76,1 ile yine domateste görüldü. Domatesi yüzde 60,5 ile salatalık, yüzde 33,8 ile yeşil soğan, yüzde 33,7 ile yeşil fasulye ve yüzde 32,7 ile sivri biber takip etti. Üreticide fiyatı en çok gerileyen ürün ise yüzde 44,3 düşüşle limon olarak kayıtlara geçti.

Girdi Maliyetlerinde Artış Sürüyor

TZOB raporunda tarımsal girdi maliyetlerindeki yükselişe de dikkat çekildi. Ekim ayında ÜRE gübresi yüzde 3, DAP gübresi yüzde 2,5, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 2 ve amonyum sülfat gübresi yüzde 0,3 oranında zamlandı. Süt yemi yüzde 6,6 ve besi yemi yüzde 6,5 oranında artış gösterirken elektrik fiyatları yıllık yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları ise yüzde 27,7 oranında yükseldi. Mazot fiyatının ise ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 3,5, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 73,4 arttığı bildirildi.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Türkiye Ziraat Odaları Birliği tarafından her ay düzenli olarak yayımlanan üretici ve market fiyatları raporları, tarımsal arz-talep dengesindeki değişimlerin yanı sıra gıda enflasyonunun seyrini izlemek açısından kritik bir gösterge niteliği taşımaktadır. Açıklanan veriler, tarla ile raflar arasındaki fiyat makasındaki dalgalanmaların temel nedenlerini, mevsim geçişleri ve girdi maliyetlerindeki artışlar bağlamında ortaya koymaktadır.