İhlas Haber Ajansı (İHA) Elazığ muhabirlerinin sahadan aktardığı bilgilere göre, Fırat Üniversitesi öğrencileri nefes analiziyle kanser ön taraması yapabilen taşınabilir bir cihaz geliştirdi. Proje aşamasında olan çalışmanın bir yıl içinde tamamlanarak sağlık sistemine entegre edilmesi hedefleniyor.

Fırat Üniversitesi Fizik Bölümü dördüncü sınıf öğrencisi Eren Akdeniz, Yazılım Mühendisliği üçüncü sınıf öğrencisi Ömer Serdar Kayabaşı ve Fizik Bölümü ikinci sınıf öğrencisi Mehmet Mustafa Ataş, Faz Değişimi Esaslı Ön Taramaya Yönelik Taşınabilir Elektrokimyasal Biyosensör Cihazı tasarladı. Prof. Dr. Canan Aksu Canbay’ın akademik, Prof. Dr. Hamdi Soner Altundoğan’ın ise teknik danışmanlığını üstlendiği Nefsense Projesi, TÜBİTAK BiGG Yatırım 2026 Yılı Birinci Çağrısı kapsamında Mükemmeliyet Mührü almaya hak kazandı.

Projenin Detayları ve Hedefleri

Ülke genelindeki iki bin 844 başvuru arasından seçilen 91 girişimden biri olan proje, nefeste bulunan aseton ve izopren gibi bileşiklerin moleküler baskılanmış polimer tabanlı elektrokimyasal sensörlerle ölçülmesini amaçlıyor. Geliştirilen sistemin özellikle akciğer kanseri açısından ön tarama ve klinik risk değerlendirme süreçlerine katkı sağlaması planlanıyor. Öğrenciler, TÜBİTAK desteğinin yanı sıra projeyi güçlendirmek adına yerli yatırımcılara çağrıda bulundu.

Akademik Görüşler ve Çalışma Prensibi

Proje akademik danışmanı Prof. Dr. Canan Aksu Canbay, çalışmanın Fırat Üniversitesi'nde kabul edilen ilk TÜBİTAK projelerinden biri olduğunu belirterek, cihazın termodinamik nem dengesini algılama esasına dayandığını ifade etti. Öğrenci Eren Akdeniz ise Chicago Üniversitesi'nin bir çalışmasını referans aldıklarını belirterek, nefes numunesindeki biyobelirteçleri hapsederek yüksek derişimli sıvı elde etmeyi ve elektrokimyasal sensör modülüyle tespit yapmayı hedeflediklerini kaydetti.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Kanser tarama ve erken tanı teknolojilerinde non-invaziv nefes analizi yöntemleri, son yıllarda küresel sağlık araştırmalarının odak noktaları arasında yer almaktadır. Biyobelirteç tespiti üzerine kurulan taşınabilir biyosensör sistemleri, klinik süreçlerin hızlandırılması ve tarama maliyetlerinin düşürülmesi açısından önem taşımaktadır.