İran'dan Rusya ve KİK ülkelerinin Basra Körfezi'ndeki adalara ilişkin ortak açıklamasına tepki

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasır Kenani: - "(İran'ın kontrolünde olan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) de egemenlik iddiasında bulunduğu Ebu Musa, Büyük Tunb ve Küçük Tunb adaları hakkında) Bu adalar sonsuza kadar İran'a aittir. Bu tür açıklamalar yapmak İran ile komşuları arasındaki dostane ilişkilere aykırıdır"

Genel

11 Temmuz 2023 - 12:00

İran, Rusya-Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) toplantısı sonrasında İran'ın kontrolünde olan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) de hakimiyet iddiasında bulunduğu Basra Körfezi'ndeki üç ada hakkında yapılan ortak açıklamaya tepki gösterdi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasır Kenani, yaptığı yazılı açıklamada, Rusya'nın başkenti Moskova'da düzenlenen Rusya-KİK Zirvesi sonrasında yayımlanan sonuç bildirisinde, Basra Körfezi'ndeki Ebu Musa, Büyük Tunb ve Küçük Tunb adalarına ilişkin ifadeleri değerlendirdi.

Kenani, "Bu adalar sonsuza kadar İran'a aittir. Bu tür açıklamalar yapmak İran ile komşuları arasındaki dostane ilişkilere aykırıdır." ifadelerini kullandı.

Moskova'daki Rusya Dışişleri Bakanlığında dün düzenlenen "Rusya-Körfez İşbirliği Konseyi 6. Stratejik Diyalog Toplantısı" sonrasında yayınlanan ortak açıklamada, "BAE'nin, Büyük Tunb, Küçük Tunb ve Ebu Musa adalarıyla ilgili İran ile yaşadığı anlaşmazlığa uluslararası hukuk kuralları çerçevesinde ve ikili müzakereler yoluyla barışçıl bir çözüme ulaşma girişimi dahil olmak üzere tüm barışçıl çabalara destek" vurgusu yapılmıştı.

- İran ile BAE arasındaki adalar anlaşmazlığı

Hürmüz Boğazı'na yakınlığı ve bölgedeki petrol potansiyeli sebebiyle stratejik konumda yer alan Ebu Musa, Büyük Tunb ve Küçük Tunb adalarıyla ilgili İran ve BAE hakimiyet iddiasında bulunuyor.

Adalar 1971'e kadar İngiliz işgali altındaydı. Kasım 1971'de İngiltere'nin adaların kontrolünü BAE'ye devrederek çekilmesinin hemen ardından İran adalarda hakimiyeti ele geçirdi. BAE, adalara askeri güçlerini konuşlandıran İran'ı "işgalci" olarak niteliyor.

Adalar üzerindeki haklarının tarihsel olarak çok eskilere dayandığı tezini ileri süren İran, adaların geçici olarak 1903'te İngilizlerin eline geçtiğini ve 1971'de iade edildiğini ve dolayısıyla "o tarihte henüz kurulmamış olan BAE'nin hakimiyet iddiasında bulunamayacağını" savunuyor.

BAE ise adalardaki hak iddiası doğrultusunda Arap ülkeleri ve uluslararası kuruluşlar nezdinde girişimlerde bulunuyor.

İran, Aralık 2022'de Suudi Arabistan'da düzenlenen Çin-Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) Zirvesi sonrasında üç ada hakkında BAE'nin tezlerini savunan değerlendirmelere benzer bir tepki vermiş ve Çin'in Tahran Büyükelçisi'ni Dışişleri Bakanlığına çağırmıştı.