İsrailli siyasiler ve uzmanlara göre Gazze saldırısı "caydırıcılıktan uzaktı"

ABDURRAUF ARNAVUT - İsrailli yetkililer ve analistler, ordunun iki gün önce gece yarısı Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırıların "caydırıcılıktan uzak olduğunu" savunarak, hükümeti eleştirdi.

Filistinli tutuklu Hıdır Adnan, İsrail'in "keyfi tutuklama" uygulamalarını protesto için hapishanede 87 gün sürdürdüğü açlık grevinin ardından 2 Mayıs'ta hayatını kaybetti. Bunun üzerine abluka altındaki Gazze Şeridi'nden İsrail yönüne 30'dan fazla roket atıldı.

İsrail de misilleme yapmak amacıyla Gazze'yi bombaladı; İsrail savaş uçaklarının saldırılarında bir Filistinli hayatını kaybetti, 5 Filistinli yaralandı.

Söz konusu saldırının hemen ardından 3 Mayıs'ta Gazze Şeridi'ndeki silahlı gruplar ile İsrail arasında ateşkes sağlandı.

İsrailli yetkililer ve uzmanlar, Gazze Şeridi'ne yönelik saldırıların "güçsüz" olduğunu iddia ederek "Tel Aviv'in caydırıcılığının kalmadığını" ifade ediyor.

- Siyasetçilerden gelen eleştiriler

Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki Likud Partisi üyelerinin de aralarında bulunduğu İsrailli siyasetçiler, Gazze'ye cevabı "gevşek" şeklinde nitelendirerek, hükümete yüklendi.

Likud Partisi Milletvekili Danny Danon, sosyal medya hesabı Twitter'dan yaptığı paylaşımda "Caydırıcılığı yeniden sağlamak için sabah uyandığımızda dün gece kaç tane teröristin kararlı bir şekilde ortadan kaldırıldığını duymamız gerekiyordu." ifadelerini kullandı.

İsrailli aşırı sağcı Yahudi Gücü Partisi Milletvekili Almog Cohen de yine sosyal medya hesabından "Bahaneler bitti. Ezici ve acı verici bir tepki vermenin zamanı geldi." paylaşımı yaptı.

Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in liderliğini yaptığı Yahudi Gücü Partisi ise İsrail Meclisinin oturumlarını boykot ettiğini ve (Gazze yakınlarındaki) Sderot kentine gideceklerini açıkladı.

- "Müsamahakar bir politika" nitelendirmesi

Sderot Belediye Başkanı Alon Davidi, The Jerusalem Post gazetesine verdiği demeçte, "Bu, bu yaz bedelini ödeyeceğimiz müsamahakar bir politikadır. Hamas ve İslami Cihad istediklerini yaptılar; geçen hafta da yaptılar, gelecekte de yapmaya devam edecekler. Bu başarısız bir politikadır." dedi.

Aşırı sağcı Dini Siyonizm Partisi Milletvekili Zvi Sukkot, Twitter hesabından yaptığı açıklamada, Gazze'yi "bağlantısının kopmasının ardından canavara dönüşen bir eşek arısı yuvası"na benzetti.

Sukkot, "Hamas, İsrail hükümetinin sonuna kadar onunla birlikte hareket etmeyeceğini yıllardır biliyor ve bu nedenle kendisine giderek daha fazla izin veriyor." ifadelerini kullandı.

"Bu dengenin kırılması gerek." diyen Sukkot, hükümetin ortakları olarak nispi ölçüde de olsa ellerinden gelenin en iyisini yapmaya çalışacaklarını kaydetti.

Sukkot, Hamas'la kurulan dengenin henüz değişmediğini, zayıflığın zayıflığa yol açtığını savunarak, "Bu hükümet, geçen onlarca yıldır bu korkunç denklemi kökten değiştirme fırsatına sahip olan tek hükümet." değerlendirmesinde bulundu.

- İsrail'in caydırıcılığının zayıflaması

İsrailli askeri analist Yossi Yehoshua ise Yediot Ahronot gazetesinde yayımlanan makalesinde, "İsrail'in Gazze'den gelen rokete yanıtı, caydırıcılığını yeniden tesis etmek için kaçırılmış bir fırsat." ifadelerini kullandı.

Hamas ve İslami Cihad hareketlerinin, yeni bir yol, üslup şekillendirmek istediğini ve bunu başardığını söyleyen Yehoshua, bu durumun İsrail'in güçlü şekilde yanıt vermesi için bir fırsat olduğunu kaydetti.

Yehoshua, İsrail'in Gazze'den atılan roketlere tepkisinin geç ve yeterince güçlü olmadığını, İsrail'in caydırıcılığının zamanla zayıfladığını; Tel Aviv hükümetinin füzelere geç tepkisinin, Filistinli grupların orantısız saldırılarına neden olduğunu ileri sürdü.

İsrailli uzman ayrıca hükümete, Gazze meselesinin sadece askeri güçle çözülemeyeceğinin hatırlatılması gerektiğini vurguladı.

- İsrail ordusunun Batı Şeria'yı öncelemesi

Yediot Ahronot gazetesinde İsrailli bir diğer askeri analist Ron Ben-Yishai imzasıyla yayımlanan yazıda ise İsrail ve Gazze'deki grupların çıkarına olduğu için ateşkese varıldığına dikkat çekildi.

"İsrail neden güçlü bir şekilde yanıt vermedi ve çatışmadan ne kazandı?" başlıklı yazısında Ben-Yishai, olayların ardından Tel Aviv'in resmi şekilde ateşkes ilan etmemesinin ironik olduğunu, bunun nedeninin de "İsrail'in örgütlerle müzakereler yaptığını itirafa hazır olmaması" olduğunu aktardı.

Ben-Yishai, İslami Cihad'ın Hıdır Adnan'ın ölümünden sonraki tepkisinin beklendiğini, asıl sorunun "İsrail'in neden daha güçlü bir yanıt vermediği" olduğunu kaydetti.

İsrailli uzman, ordunun stratejik olarak Gazze Şeridi'ni ikinci derecede, Batı Şeria ya da Doğu Kudüs'ü ise önemli bölge olarak gördüğünü belirterek, daha güçlü bir yanıtın bu nedenle verilmemiş olabileceğini savundu.

Ben-Yishai, bir diğer sebebin ise "İsrail hapishanesinde Filistinli tutuklunun ölmesinin ardından İsrail'in büyük bir eyleminin uluslararası meşruiyetine zarar verebileceği endişesi olduğunu" ifade etti.

Washington'un birkaç aydır "Batı Şeria başta olmak üzere Filistin sahasında barışın tesisiyle ilgilendiğini" Tel Aviv'e belirttiğini kaydeden Ben-Yishai, bu nedenle İsrail'in kapsamlı bir eylemde bulunmasının hatta küçük bir hava saldırısının bile Filistin'in İsrail'i BMGK'ye taşımasına; Rusya ve Çin'in belki de ABD ve Arap ülkelerinin desteğiyle İsrail'in suçlanmasına yardımcı olabileceği ihtimaline işaret etti.