Sağlıkta iletişim kazalarına ve şiddete yapay zeka çözümü

Sağlık hizmetlerinde hasta memnuniyetini düşüren ve zaman zaman şiddete varan iletişim kazalarını önlemek için Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi yapay zeka destekli 'Hasta İletişim Simülasyon Platformu'nu hayata geçirdi. Sağlık ve mühendislik fakültelerinin ortaklaşa geliştirdiği yapay zeka destekli platform, öğrencilere mesleki hayatlarında karşılaşacakları zorlu senaryoları simüle ederek, kriz anlarını yönetme ve doğru empati kurma becerisi kazandırmayı hedefliyor.

Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi ile Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi iş birliğinde hazırlanan platform, öğrencilerin sanal hasta senaryoları üzerinden uygulama yapmasına imkan tanıyor. Yazılı ve sözlü şekilde kullanılabilen sistemde öğrenciler; kendini tanıtma, empati kurma, hastanın durumunu değerlendirme ve doğru iletişim adımlarını uygulama gibi başlıklarda yapay zeka destekli geri bildirim alıyor.

Sağlık alanında öğrencilerin mesleğe hazırlanırken yalnızca teorik bilgiyle değil, hasta ve hasta yakınlarıyla kuracakları doğru iletişimle de donanımlı hale gelmesi hedefleniyor. Bu kapsamda geliştirilen platformla öğrenciler, gerçek hayatta karşılaşabilecekleri durumları sanal hasta senaryoları üzerinden deneyimleme fırsatı buluyor.

Platform sayesinde hemşirelik, ebelik, tıp ve diğer sağlık alanlarında eğitim gören öğrenciler, farklı kişilik özelliklerine ve klinik senaryolara sahip sanal hastalarla sesli ve yazılı iletişim kurabilecek. Yapay zeka, görüşme sonrası öğrencilerin empati, etkili iletişim, doğru soru sorma, hasta odaklı yaklaşım ve profesyonel tutum gibi başlıklardaki performansını analiz ederek kişiselleştirilmiş geri bildirim sunacak. Platformun önümüzdeki eğitim-öğretim döneminde derslerde kullanılmaya başlanması planlanıyor.

"Öğrencinin uygulamada da teorik bilgisini aktarmasını hedefliyoruz"

Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Yurdanur Dikmen, sağlık hizmetlerinde kaliteli bakımın temelinde iletişimin yer aldığını belirterek, "Biliyoruz ki sağlık hizmetlerinin vermek istediği en kaliteli bakımın temelinde sağlıkla iletişim yatmaktadır. Dolayısıyla sağlık hizmetleri içerisinde sağlık çalışanlarıyla hasta ve hasta yakınlarının sağlıklı ve etkili bir iletişim yapmaması sonucunda ne yazık ki hasta memnuniyetleri düşmekte, özellikle şiddete kadar varabilen iletişim kazaları ve problemleri yaşanmaktadır. O yüzden biz eğitimlerimizde sağlık bilimlerinde iletişimi derslerimizde teorik olarak, uygulamalı olarak da vermeye çalışıyoruz elbette ama iletişim becerileri aslında özellikle sağlık hizmetlerinde görev alacak öğrenciler için çok önemli becerilerden birisi olarak hep karşımıza çıkıyor. Bu nedenle bu derslerin sadece teoride değil, öğrencinin uygulamada da teorik bilgisini uygulamaya aktararak başarılı bir iletişim kurmasını hedefliyoruz" dedi.

"Yapay zeka destekli iletişim becerilerini geliştirmeye yönelik bir uygulama"

Platformun Sağlık Bilimleri Fakültesi ve Mühendislik Fakültesi ortak çalışmasıyla geliştirildiğini ifade eden Dikmen, "Bu noktadan hareketle biz üniversitemiz olarak Sağlık Bilimleri Fakültesi ve Mühendislik Fakültesi ortak bir simülasyon uygulaması platformu geliştirmeye karar verdik. Bu platformumuz aslında 'Hasta İletişim Simülasyon Platformu'. Mühendislik Fakültemizdeki öğrencilerimizle birlikte ve öğrencilerimizin bitirme tezi şeklinde hazırlanan bu proje, Sağlık Bilimleri Fakültesi'ndeki hocalarımızın danışmanlığında geliştirilen bir platform. Aslında bu platformda öğrenciler, yapay zeka destekli iletişim becerilerini geliştirmeye yönelik bir uygulama yapacaklar. Bu uygulamada, belli bilimsel kriterlere yönelik olarak hazırlanan senaryolardan öğrenciler seçim yaparak, hastayla iletişimde belli noktalara dikkat edecekler. Kendini tanıtma, empati yapma, hastaya yarar sağlama, hastanın durumunu değerlendirme gibi adımlardan oluşan bu senaryolarda hem sözlü hem de yazılı olarak uygulama yapabiliyorlar" diye konuştu.

"Öğrenciye kişiselleştirilmiş geri bildirim veriyor"

Öğrencilerin sistem üzerinde istedikleri zaman çalışma yapabileceklerini aktaran Dikmen, şöyle konuştu:

"Bunu yaparken de önemli konulardan bir tanesi, öğrencinin istediği zaman istediği kadar bu senaryolar üzerinde çalışıp becerilerini geliştirebilmesi. Bunu yaparken de öğrencinin doğru iletişim becerilerini kullanıp kullanmadığını yapay zeka destekli olarak öğrenciye kişiselleştirilmiş geri bildirim veriyor. Öğrencinin nerede, hangi uygulamada, iletişim becerilerinde bir hatası var; onu belirleyen bir panelde doğru iletişim becerilerini görebilmesine ve deneyimleyebilmesine imkan verdiğini söyleyebiliriz. Bu dönem geliştirilen bu sistemi öğrencilerimizde ön uygulama şeklinde uyguluyoruz. Bu uygulamalarımız tabii ki devam edecek. Çünkü geliştirilen sistemler, uygulandıkça daha çok geliştirilebilir ve revize edilebilir sistemler. Bu uygulamaların sonrasında, üniversitemiz tarafından yine yapay zeka destekli 'Öğrenci Başarı Analiz Sistemimiz' var. Bu sisteme entegre ederek derslerimizde bu sistemi kullanmayı hedefliyoruz. Burada amacımız, öğrencilerimizin mezun olduklarında doğru iletişim becerileriyle hasta ve hasta yakınlarına verdikleri hizmet kalitesini artırmak. Tabii bununla beraber biz üniversite olarak sağlık ve teknolojiyi birlikte entegre etmeye çalışan bir üniversiteyiz. Bu becerileri geliştirirken hem teknoloji hem de yapay zekadan destek alarak böyle bir platformun öğrencilerimize yararlı olacağına inanıyoruz."

"Multidisipliner çalışmalar çok önemli"

Projenin multidisipliner bir anlayışla geliştirildiğine dikkati çeken Dikmen, "Sağlık alanındaki ihtiyaçları bizler biliyoruz, ancak bunun teknolojiyle buluşması, algoritmalar ve kodlamalar bilişimciler tarafından yapılıyor. Gelecekte de teknolojiyi kullanarak işi kolaylaştıran bu tür disiplinler arası çalışmaların artması büyük önem arz ediyor" şeklinde konuştu.

Öğrencilerden tam not

Projenin yazılımını gerçekleştiren Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Yazılım Mühendisliği 4. sınıf öğrencisi Aybüke Türidi, bitirme tezi olarak tasarladıkları platformun, sağlık öğrencileri için önemli bir ihtiyaca çözüm sunduğunu ifade etti. Türidi, "Bu eğitim platformunda çeşitli modlar ve senaryolar bulunmakta. Bu senaryoları kullanırken de sağlık alanında yaptığımız literatür taramaları üzerinden belirli metrikler ve standartlar kullandık. Bugün de öğrencilerimizden geri bildirim almak amacıyla bir test aşaması gerçekleştirdik. Öğrencilerden aldığımız geri bildirimlerle birlikte projemizi geliştirmeyi düşünüyoruz" dedi.

Sistemi test eden Hemşirelik Bölümü 4. sınıf öğrencisi Hikmet Efe Belen ise "Meslek hayatındaki zorluklarla ve sorunlarla nasıl baş edilmesi gerektiğini, insan ilişkilerinin nasıl daha iyi yönetileceğini bu platform sayesinde öğreniyoruz. Hemşirelik sürecine yeni başlayan arkadaşlarımız için oldukça kapsamlı bir uygulama" değerlendirmesinde bulundu.

İHA