TÜBİTAK: Türkiye EAGÜ için BM Teknoloji Bankasına 10 milyon dolar destek sağladı

AHMED YUSUF BİTMEZ - Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal, Türkiye'nin Birleşmiş Milletler (BM) Teknoloji Bankasına 10 milyon dolar destek sağladığını belirtti.

TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Mandal, 5'inci BM En Az Gelişmiş Ülkeler Konferansı'na (EAGÜ) ev sahipliği yapan Katar'ın başkenti Doha'da AA muhabirine değerlendirmede bulundu.

Bu toplantının, Türkiye'nin ev sahipliğinde 2011 yılında düzenlenen konferansın devamı niteliğinde olduğunu hatırlatan Mandal, bu nedenle o günden bu yana gerçekleştirilen faaliyetlerin ve deneyimlerin değerlendirilmesinin oldukça kıymetli olduğunu söyledi.

Halihazırda BM’nin EAGÜ listesinde 46 ülkenin bulunduğunu aktaran Mandal, "Bu ülkelerin gelişmekte olan ve gelişmiş ülkelerle aynı gelişmişlik düzeyine çıkarılabilmesi için birçok açıdan desteğe ihtiyacı var. Altyapı, insan kaynakları, finans ve şu an yaşamış olduğumuz küresel güçlüklerin tümü, esasında sadece gelişmiş ülkeler için değil gelişmekte olan ve en az gelişmiş olan ülkeler için de geçerli." dedi.

Mandal, toplantının "Potansiyellerden Refaha" başlığıyla gerçekleştiğine işaret ederek gelecek 10 yıl için geçerli olacak ve "Doha Aksiyon Planı" çerçevesinde daha fazla EAGÜ’yü bulundukları seviyeden bir üst sınıfa doğru dönüştürme noktasının temel hedef olduğunu aktardı.

- "BM Teknoloji Bankası 2018'de TÜBİTAK kampüsünde faaliyete başladı"

Mandal, Türkiye'nin faaliyetlerine dair de "Türkiye, İstanbul Aksiyon Planı'nda yer alan başlıklarla EAGÜ’lerin gelişimi amacına önemli katkı sağladı. Bunlardan bir tanesi de BM altında Teknoloji Bankasının oluşmasıydı. En Az Gelişmiş Ülkeler konferansları, BM çatısı altında gerçekleşiyor. 2018 yılında Türkiye'de ve TÜBİTAK'ın kampüsünde BM Teknoloji Bankası faaliyete başladı." diye konuştu.

Konferanstaki bir oturumda BM Teknoloji Bankasının 5 yıl içinde neler gerçekleştirdiğine ilişkin bir oturum yapıldığını aktaran Mandal, "BM 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarında 17 tane başlık ve pek çok alt başlık var ve bu alt başlıklardan tek tamamlanmış başlık BM Teknoloji Bankasının açılması." ifadelerini kullandı.

Mandal ayrıca, Türkiye'nin BM Teknoloji Bankasına 5 yılda toplam 10 milyon dolar destek sağlayan tek ülke olduğunu vurguladı.

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'nun da 5 Mart Pazar günü EAGÜ konferansındaki konuşmasında BM Teknoloji Bankasına değindiğini anlatan Mandal, "Bu, Türkiye'nin en az gelişmiş olan ülkelere yönelik vermiş olduğu önem. Çünkü siz insanlara sadece para vererek o ülkeyi geliştiremezsiniz." diye konuştu.

İnsanlara teknolojiyi kullanan değil, teknolojiyi geliştiren ülke olması için teknolojiyi tasarlama ve geliştirme desteğinin sağlanması gerektiğini vurgulayan Mandal, "Bu doğrultuda Türkiye'nin bugüne kadar 5 yıllık katkısı çok kıymetli. Bu oturumda da bunlar ifade edildi. Ve gelecek 5 yıl içinde Türkiye bu anlamda yine konuya sağlayacağı desteği ifade etti." dedi.

Mandal BM Teknoloji Bankasının başlattığı somut projelere değinerek bunlardan birinin de Nijer'de "Deneyap Teknoloji Atölyesi"nin geliştirilmesi olduğunu ve konferansta bununla ilgili BM ve Nijerli yetkililerden övgü dolu ifadeler duyduklarını anlattı.

TÜBİTAK Başkanı, BM Teknoloji Bankasının EAGÜ’lerin bilim ve teknoloji odaklı ihtiyacını somuta dönüştürmek için bir arayüz kuruluşu olduğunu dile getirdi.

- Türkiye ile Katar arasındaki ilişkiler

Türkiye ile Katar arasındaki ilişkilere de açıklamasında yer veren Prof. Dr. Mandal, ilişkilerin özellikle son yıllarda birçok düzeyde hızlı geliştiğini, bunlardan birinin de bilim ve teknoloji olduğunu belirtti.

TÜBİTAK Başkanı, sözlerine şöyle devam etti:

"2015 yılında bilim ve teknoloji alanında TÜBİTAK ile Katar Ulusal Araştırma Fonu arasında imzalanmış bir anlaşma var. Protokol 2017 yılından itibaren uygulamaya geçti. O günden bugüne her yıl çağrıya çıkılıyor.

Şimdiye kadar dört alanda çağrıya çıkıldı. Bunların ilki siber güvenlik alanındaydı, 2017 yılında başladı. Sonrasında akıllı üretim sistemleri, akıllı şehirler ve otonom sistemler alanlarında çağrı açıldı. 2023 yılında da finansal teknolojiler alanında bir ortak çağrı açılacak."

Mandal, bu proje çağrılarına Türkiye'den ve Katar'dan hem araştırma kurumlarının hem sanayi kuruluşlarının başvurduğuna işaret ederek, "Bir üniversite, bir sanayi kuruluşu Türkiye'den, bir üniversite, bir sanayi kuruluşu Katar'dan." dedi.

Prof. Dr. Mandal, şu ana kadar siber güvenlik, akıllı üretim sistemleri, akıllı şehirler ve otonom sistemlerin her birinden ikişer olmak üzere toplamda 8 projenin desteklendiğini ifade etti.