Türk udunun hafızası Harvard'da yankılandı

İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı öğretim üyesi ve Harvard Üniversitesi Müzik Bölümü'nde ziyaretçi akademisyen olarak çalışmalarını sürdüren Prof. Dr. Bilen Işıktaş, Harvard Yard'daki Holden Chapel'de ud konseri verdi.

Kenan Türk Kültür Çalışmaları Merkezi (The Kenan Center for Turkish Cultural Studies) tarafından, Harvard Üniversitesi Müzik Bölümü ile bağlantılı akademik ve sanatsal çalışmalar kapsamında düzenlenen "Resonances of the Oud in Turkish Music: Oud Recital by Prof. Bilen Işıktaş" (Türk Müziğinde Udun Yankıları) başlıklı konser, 2 Mayıs'ta Harvard Yard'daki Holden Chapel'de gerçekleştirildi. Merkezin, Şiir ve Müzik Serisi kapsamında düzenlenen program, Türk ud geleneğini, makam musıkisinin zengin hafızasını ve şiirle iç içe gelişen klasik repertuvarı dinleyicilerle buluşturdu. 1744 yılında inşa edilen Holden Chapel, Harvard Üniversitesi'nin ilk ibadet yapısı olarak biliniyor ve günümüzde Harvard Müzik Bölümü'nün konserlerine ve performans etkinliklerine ev sahipliği yapıyor. Mekânın tarihî mimarisi ve akustik atmosferi, gece boyunca Türk musıkîsinin makam dünyasına güçlü bir kültürel çerçeve sundu.

Konser, İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı öğretim üyesi ve Harvard Üniversitesi Müzik Bölümü'nde ziyaretçi akademisyen olarak çalışmalarını sürdüren Prof. Dr. Bilen Işıktaş'ın solo ud resitaliyle başladı. İlk bölümde Udî Nevres Bey, Udî Refik Talat Alpman, Şerif Muhiddin Targan ve Cinuçen Tanrıkorur gibi Türk ud repertuvarının öne çıkan bestekârlarından eserler seslendirildi. Taksimlerin de yer aldığı repertuvar, Osmanlı'dan Cumhuriyet dönemine uzanan müzikal dönüşümün izlerini taşıdı. Programın ikinci bölümünde ud ve ney birlikteliği öne çıktı. Işıktaş'a ney icrasında Mithat Yavuzarslan eşlik etti. Gecenin son kısmında ise ud, ney, kemençe ve vokal bir araya geldi. İstanbul Meşkin idarecisi Dr. Arzu Eylül Yalçınkaya, Hicazkâr makamındaki eserlerde vokal icrasının yanı sıra makam ve güfte geleneği üzerine kısa bir sahne anlatımıyla programa katkı sundu.

Etkinlik, Şerif Muhiddin Targan'ın 1920'lerde New York'ta şekillenen modern ud anlayışının yaklaşık bir asır sonra Harvard'da yeniden yankı bulması bakımından da ayrı bir anlam taşıdı. Bilen Işıktaş, Türk ud geleneğinin birikimini çağdaş icra anlayışıyla yeniden yorumlayan yaklaşımıyla dikkat çekti. Konseri Harvard ve Boston çevresinden akademisyenler, müzikologlar, öğrenciler, sanatçılar ve sanatseverler takip etti. Dinleyiciler arasında etnomüzikoloji alanının önde gelen isimlerinden, Harvard Üniversitesi Müzik Bölümü öğretim üyesi, eski bölüm başkanı ve Işıktaş'ın Harvard'daki akademik danışmanlığını yürüttüğü Prof. Dr. Kay Kaufman Shelemay, Harvard Üniversitesi Müzik Kütüphanesi Ses Kayıtları ve Medya Arşivcisi Peter Laurence, Dünya Müzikleri Arşivi Küratörü Elizabeth Batiuk, New England Konservatuvarı öğretim üyesi, Kültürlerarası Enstitü Direktörü ve besteci Mehmet Ali Sanlıkol ile sanat ve akademi çevrelerinden davetliler de yer aldı.

Kenan Türk Kültür Çalışmaları Merkezi Kurucu Direktörü Dr. Arzu Eylül Yalçınkaya, konserin ardından yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı: "Şiir ve Müzik Serisi kapsamında, günümüzün önemli ud icracılarından Bilen Işıktaş'ı Harvard'ın köklü salonlarından birinde ağırlamak bizim için büyük bir memnuniyet oldu. Bu akşam, udun asırlık yolculuğu, makamın hafızası, şiirin dili ve canlı icranın inceliğiyle yeniden hayat buldu. Holden Chapel'de yükselen ud sesi, Türk musıkîsinin farklı kültürlerden dinleyicilerle güçlü bir bağ kurabileceğini bir kez daha gösterdi." Işıktaş ise konser sonrasında yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri paylaştı: "Konser sırasında salonu dolduran dinleyicilerin büyük bölümünün farklı kültürlerden gelmesi benim için ayrıca anlamlıydı. Müziğin dili çoğu zaman kelimelerin ötesine geçiyor. Dinleyicilerle aynı duyguda buluşabilmek ve udun sesinin böylesine içten bir karşılık bulduğunu görmek benim için unutulmaz bir deneyimdi."

Boston merkezli bir kültür kurumu olan The Kenan Center for Turkish Cultural Studies, Türk kültür, düşünce, edebiyat ve musıkî mirasını akademik ve sanatsal programlar aracılığıyla görünür kılmayı sürdürüyor. Merkez, düzenlediği konser, söyleşi ve dinleti programlarıyla şiir, müzik, araştırma ve kamusal kültür arasında özgün bir buluşma alanı oluşturmayı hedefliyor.

İHA