Türkiye, BM'de engelli çocuklara yönelik aile temelli erken müdahale sistemini tanıttı

Birleşmiş Milletler Genel Merkezi'nde düzenlenen uluslararası konferansta, Türkiye'nin gelişim geriliği riski ya da engeli olan çocuklar için hayata geçirdiği Aile Temelli Ulusal Erken Müdahale Sistemi tanıtıldı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından geliştirilen model, çok disiplinli yapısı ve aile odaklı yaklaşımıyla katılımcı ülkelerin dikkatini çekti.

Birleşmiş Milletler Genel Merkezi'nde Birleşmiş Milletler Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme'nin Taraf Devletler Konferansı (COSP19) kapsamında "İlk Yıllar, Hayat Boyu Etki: Engelli Çocuklar için Aile Temelli Erken Müdahalenin Dönüştürücü Gücü" başlıklı yan etkinlik düzenlendi. Çok sayıda ülke temsilcisi, uzman, sivil toplum kuruluşu ve uluslararası kuruluşun katılımıyla düzenlenen etkinlikte Türkiye, gelişimsel riski ya da engeli olan çocuklara yönelik hayata geçirilen Aile Temelli Ulusal Erken Müdahale Sistemini tanıttı. Etkinlikte, erken çocukluk döneminde sunulan destek hizmetlerinin çocukların yaşam boyu gelişimindeki kritik rolü ele alındı.

Türkiye'nin 6 ilindeki pilot uygulama anlatıldı

Etkinlikte Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'ın talimatlarıyla 2025 yılında hayata geçirilen Aile Temelli Ulusal Erken Müdahale Sistemi'nin ilk yılına ilişkin bilgiler paylaşıldı. Sistem kapsamında gelişim desteğine ihtiyaç duyan çocukların mümkün olan en erken dönemde tespit edilmesi ve ihtiyaçlarına bütüncül, sistematik ve kapsayıcı çözümler sunulmasının hedeflendiği belirtildi. Pilot uygulama çerçevesinde Türkiye'nin 6 ilinde kurulan Erken Çocukluk Gelişimi Birimlerinin ücretsiz hizmet verdiği ve çocukların gelişim süreçlerinin uzman ekipler tarafından yakından takip edildiği ifade edildi.

"Erken müdahale çocukların potansiyeline yapılan yatırımdır"

Etkinlikte konuşan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürü Taha Kürşad Sezen, erken müdahalenin yalnızca bir hizmet modeli olmadığını, aynı zamanda çocukların geleceğine yapılan stratejik bir yatırım olduğunu söyledi. Sezen, "Erken müdahale, çocukların potansiyeline yapılan bir yatırım, aileleri güçlendirmenin bir yolu ve daha kapsayıcı toplumlar inşa etmeye yönelik önemli bir katkıdır" dedi.

Çok disiplinli ekiplerle ücretsiz hizmet

Sistemin Strateji ve Bütçe Başkanlığı koordinasyonunda, Milli Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı iş birliğiyle, UNICEF'in teknik desteğiyle yürütüldüğünü kaydeden Sezen, çocuk gelişim uzmanları, dil ve konuşma terapistleri, psikologlar, hemşireler ve sosyal hizmet uzmanlarından oluşan ekiplerin aynı çatı altında hizmet verdiğini belirtti. Ailelerin sürecin merkezinde yer aldığını vurgulayan Sezen, 0-8 yaş arasındaki çocukların aileleriyle birlikte doğrudan Erken Çocukluk Gelişimi Birimlerine başvurabildiğini, her çocuk için bireyselleştirilmiş takip ve destek planları hazırlandığını aktardı. Çocukların gelişim süreçlerinin düzenli olarak izlendiğini ifade eden Sezen, ihtiyaç duyulması halinde ailelerin sağlık, eğitim ve sosyal hizmet mekanizmalarına yönlendirildiğini vurguladı.

231 çocuk aktif olarak destek alıyor

Sistemin ilk yılında elde edilen sonuçlara da değinen Sezen, bugün itibarıyla 231 çocuğun düzenli destek aldığını belirterek uzun vadeli hedeflerinin modeli Türkiye geneline yaymak olduğunu kaydetti. Sezen, "Uzun vadeli hedefimiz bu modeli ülke genelinde yaygınlaştırmak ve desteğe ihtiyaç duyan her çocuğa ve her aileye ulaşmaktır" ifadelerini kullandı. Konuşmasının sonunda UNICEF'e ve etkinliğe katkı sağlayan tüm katılımcılara teşekkür eden Sezen, katılımcıları Türkiye'nin Aile Temelli Ulusal Erken Müdahale Sistemi'ni anlatan kısa filmi izlemeye davet etti.

Ülkeler deneyimlerini paylaştı

Türkiye'nin erken müdahale sistemini tanıtan kısa filmin gösteriminin ardından düzenlenen panel oturumunda Moldova, Portekiz, İspanya ve Türkmenistan'dan üst düzey temsilciler kendi ülkelerindeki uygulamaları ve deneyimlerini paylaştı. Etkinlikte, engelli çocukların erken dönemde desteklenmesine yönelik iyi uygulama örnekleri değerlendirilirken, uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi ve deneyim paylaşımının artırılması yönünde görüş alışverişinde bulunuldu.

İHA