İhlas Haber Ajansı (İHA) Erzurum muhabirlerinin sahadan aktardığı bilgilere göre, 1878 Osmanlı-Rus Savaşı esnasında Erzurum halkına iletilen tarihî telgraf, Aziziye Müdafaası'nın yalnızca cephedeki askerlerin mücadelesiyle sınırlı kalmadığını, kadınlar, çocuklar ve tüm şehrin katıldığı devasa bir direniş olduğunu ortaya koyuyor. Şehir Araştırmacısı Taner Özdemir, söz konusu belgede Erzurum halkının vatan sevgisinin ve cesaretinin bizzat padişah tarafından takdir edildiğini belirtti.

Aziziye Müdafaası ve Halkın Direnişi


1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sürecinde Erzurum, yalnızca askerî bir savunma noktası değil, aynı zamanda halkın topyekûn direniş sergilediği önemli merkezlerden biri oldu. Rus kuvvetlerinin tabyalara yönelik saldırıları karşısında Osmanlı askerleri cephede savaşırken, şehir halkı da savunmanın ayrılmaz bir parçası hâline geldi. Sultan II. Abdülhamid'in Erzurum halkına hitaben gönderdiği telgrafta, Rus saldırıları üzerine halkın askerlerle birleşerek düşmana karşı koyduğu detaylı bir şekilde anlatılıyor.

Kadınlar ve Çocukların Fedakârlığı


Belgenin en dikkat çekici bölümlerinden biri, Erzurumlu kadınlar ve çocukların cephedeki askerlere verdiği desteği kapsıyor. Telgrafta, kadınların ve çocukların savaş meydanına kadar su taşıyarak susuz kalan askerlere yardım ettikleri ifade ediliyor. Gazi Ahmed Muhtar Paşa ile İsmail Paşa'dan gelen raporların da yer aldığı bu belge, bölgedeki gelişmelerin merkezi yönetim tarafından yakından takip edildiğini ve halkın direnişinin büyük bir takdirle karşılandığını gösteriyor.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme


Osmanlı Devleti döneminde savaş zamanlarında merkezî yönetim ile taşra halkı arasındaki iletişim telgraflar aracılığıyla sağlanırdı. Aziziye Müdafaası gibi kritik askerî ve toplumsal olaylarda halkın gösterdiği direniş, devlet arşivlerinde resmî belgeler ve raporlar vasıtasıyla kayıt altına alınarak gelecek nesillere aktarılırdı.