Mitlerin kökeni: Karahantepe

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, mitlerin kökenine ışık tutan bilgilerin yanı sıra merdiven ve pencere gibi mimari unsurların bilinen en erken örneklerini barındıran Karahantepe ve MÖ 9'uncu binyılın ortalarına tarihlenen Sayburç'taki kazılara ilişkin, "Sayburç'ta 2 bin 700 metrekarelik alanda açığa çıkardığımız yaklaşık 70 yapının ardından yerleşimi açık hava müzesine, geleneksel köy yapılarını ise öncü bir köy müzesine dönüştürmeyi planlıyoruz" dedi.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Bakanlıkta Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz, Genel Müdür Yardımcısı Bülent Gönültaş ve Taş Tepeler Projesi Koordinatörü Prof. Dr. Necmi Karul ile toplantı yaptı. Toplantıya Kültür ve Turizm Bakanı Başdanışmanı Tayfun Topal da katıldı. Prof. Dr. Karul, toplantıda Karahantepe ve Sayburç'ta yürütülen çalışmalar, yeni keşifler ve gelecek dönem hedeflerine ilişkin bilgiler verdi. Geleceğe Miras ve Taş Tepeler projeleri kapsamında sürdürülen bilimsel çalışmalar ile Sayburç için hazırlanan müze planları da ele alındı.

70 yapının açığa çıkarıldığı Sayburç açık hava müzesine dönüştürülecek

Toplantının ardından sosyal medya hesabından açıklama yapan Bakan Ersoy, "İnsanlık tarihinin en büyük dönüşümlerinin gerçekleştiği Şanlıurfa'da yeni bir döneme hazırlanıyoruz" ifadelerini kullandı.

Taş Tepeler Projesi Koordinatörü Prof. Dr. Necmi Karul ile Karahantepe ve Sayburç'taki çalışmaları değerlendirdiklerini belirten Bakan Ersoy, bölgenin insanlığın yerleşik yaşama geçiş sürecine ilişkin önemli bilgiler sunduğunu kaydetti. Bakan Ersoy, paylaşımında Karahantepe ve Sayburç'un önemini vurgulayarak, "Buzul Çağı'nın ardından ilk yerleşik yaşamın ve 'mega köylerin' ortaya çıktığı bu eşsiz coğrafyada; mitlerin kökenine ışık tutan Karahantepe, merdiven, pencere ve mimarlık tarihi açısından devrim niteliğindeki 'köşenin' keşfi gibi mimari unsurların bilinen en erken örneklerini barındırıyor. Sayburç ise yerleşik yaşamın ve mimarinin dönüşümünü gözler önüne seriyor" dedi.

Bakan Ersoy, Sayburç için planlanan çalışmalara ilişkin, "Sayburç'ta 2 bin 700 metrekarelik alanda açığa çıkardığımız yaklaşık 70 yapının ardından yerleşimi açık hava müzesine, geleneksel köy yapılarını ise öncü bir köy müzesine dönüştürmeyi planlıyoruz" açıklamasında bulundu.

Ersoy, Geleceğe Miras ve Taş Tepeler projeleriyle Şanlıurfa'nın benzersiz kültürel mirasını bilimsel çalışmalarla gün yüzüne çıkarmayı, korumayı ve geleceğe taşımayı sürdüreceklerini bildirdi.

Mitlerin kökenine ışık tutan Karahantepe

Buzul Çağı'nın ardından ilk yerleşik yaşamın ve 'mega köylerin' ortaya çıktığı coğrafyada dönemin gelişkin av ve su mühendisliği uygulamalarının izleri de gün yüzüne çıkarılıyor. Karahantepe, mitlerin kökenine ışık tutan bilgilerin yanı sıra merdiven ve pencere gibi mimari unsurların bilinen en erken örneklerini barındırıyor. Yerleşimde ulaşılan keşifler, mimarlık tarihinin başlangıç evreleri ile Neolitik toplulukların yaşam biçimine ilişkin yeni bilgiler sunuyor.

MÖ 9'uncu binyılın ortalarına tarihlenen Sayburç ise, Neolitik Çağ'ın ardından Roma Dönemi'ne ve modern köy yaşantısına sahne olan çok katmanlı yapısıyla "yaşayan bir höyük" niteliği taşıyor. Kazıların 6'ncı sezonunda 2 bin 700 metrekarelik alanda oldukça iyi korunmuş yaklaşık 70 konut ve özel yapı gün yüzüne çıkarıldı. Sayburç'ta bugüne kadar Neolitik Çağ sanatının anlaşılmasına katkı sağlayan kabartmalar, insan heykelleri, anıtsal T biçimli dikilitaşlar ve insan yüzlü kaideler tespit edildi. Ortaya çıkartılan yapılar, mimarinin yuvarlak plandan dörtgen plana geçişi yansıtmasının yanı sıra konut ve hane kavramının ortaya çıkışına ilişkin önemli bilgiler sunuyor.

Açık hava müzesi ve öncü köy müzesi

Kazılarda gelinen aşama, Sayburç'un kamusal yapıları, konutları ve dönemin sanat anlayışını yansıtan eserleriyle açık hava müzesi olarak düzenlenmesine imkan sağlıyor. Yerleşimin Şanlıurfa kent merkezine yakınlığı, Gaziantep yolu üzerinde bulunması ve Şanlıurfa'nın batısındaki kazı alanları arasındaki merkezi konumu, Sayburç'u Taş Tepeler rotasının önemli duraklarından biri haline getiriyor. Kamulaştırılan alandaki geleneksel köy yapılarının restore edilerek açık hava müzesiyle bütünleşen öncü bir köy müzesine dönüştürülmesi hedefleniyor.

İHA